"Altın kotasında dünya ile 11 bin dolara çıkan fiyat farkı kapandı"

ALARA AKGÜN

Ariş Yönetim Kurulu Başkanı Kerim Güzeliş, Bloomberg HT’ye altın ithalatında uygulanan kotanın devam ettiğini hatırlatarak, uygulamanın mevcut durumda sektör üzerinde önemli bir olumsuz etkisinin bulunmadığını söyledi.

Kota uygulamasının ilk dönemlerinde yurt içi ve yurt dışı has altın fiyatları arasındaki farkın 11 bin dolara kadar çıktığını belirten Güzeliş, bugün ise söz konusu fiyat makasının büyük ölçüde ortadan kalktığına işaret etti. “İthalatta kotanın şu anda sektörümüze önemli bir olumsuz etkisi yok. Kota hala devam ediyor ancak iyi bir gelişme oldu. Yurt dışı ile yurt içi arasındaki has altın fiyatı farkı 11 bin dolara kadar çıkarken, şimdi dünya ile bir fiyat farkı yaşamıyoruz. Bunu fırsata çevirmeliyiz” dedi.

Kota nedeniyle oluşan fiyat farkının özellikle ihracat tarafında müşteri kaybına yol açtığını ifade ederek, fiyatların yeniden dünya piyasalarıyla uyumlu hale gelmesiyle sektörün kaybettiği müşterileri geri kazanmak için çalışmaya başladığını söyledi.

“Geçen seneki 7,9 milyar dolarlık ihracatı geçebiliriz”

Kuyumculuk sektörünün ihracat performansına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Güzeliş, siparişlerde yeniden artış gözlemlediklerini belirtti. Geçen yıl yakalanan yaklaşık 8 milyar dolarlık ihracat performansının bu yıl da korunabileceğini öngören Güzeliş, “Siparişler artmaya başladı. Geçen seneki 7,9 milyar doları geçebiliriz” diye konuştu.

Kota kaynaklı fiyat dezavantajının yaşandığı dönemde Türkiye’nin bazı müşterilerini ve pazar payını kaybettiğini ifade ederek özellikle İtalya’ya kayan işlerin yeniden Türkiye’ye çekilmesi için uluslararası fuarların önemli rol oynadığını söyledi. “Kısmen İtalya’ya kaybettiğimiz pazarı fuarlarla geri almaya çalışıyoruz” dedi.

“Ons altın yıl sonuna kadar 4 bin 600-4 bin 700 dolarda seyredebilir”

Altın fiyatlarına ilişkin beklentilerini de paylaşan Güzeliş, ons altında yüksek fiyat seviyelerinin yıl sonuna kadar korunabileceğini söyledi. Güzeliş, ons altının yılbaşına kadar 4 bin 600-4 bin 700 dolar bandında seyretmesini beklediğini ifade etti. Altındaki yükselişin kuyumculuk sektöründe tüketici davranışlarını da değiştirdiğine dikkat çekerek, yatırım amaçlı ürünlere olan talebin ağırlığını koruduğunu söyledi. Tüketicinin bilezik ve Ata lirası gibi yatırım niteliği daha yüksek ürünlere yöneldiğini belirterek, sektörün ise katma değeri daha yüksek takı ve pırlanta ürünlerine yönelik talebin artmasını istediğini dile getirdi.

“En büyük hareket altınını satmaya gelenlerde”

Yüksek altın fiyatlarının iç piyasada satış davranışını öne çıkardığını belirten Güzeliş, kuyumculardaki mevcut hareketliliğin önemli bölümünün geçmişte daha düşük fiyatlardan altın alan yatırımcılardan geldiğini söyledi. “İşlerde en büyük hareket, bir ara altını ucuza almış ve fiyatı kendine göre yüksek bulup satmaya gelenlerde oluyor” ifadelerini kullandı. Bu tablonun, yüksek altın fiyatlarının yeni mücevher talebini desteklemekten ziyade mevcut tasarrufların nakde çevrilmesini teşvik ettiğine işaret ettiğini belirterek, sektörün yatırım ürünü satışından katma değerli mücevher talebine doğru bir dönüşüme ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

“Çalışanlarının yüzde 50’sine kadarını işten çıkaran firmalar var”

Güzeliş, kuyumculuk sektöründe zayıflayan iş hacminin istihdam üzerinde de ciddi baskı oluşturduğunu söyledi. Bazı şirketlerin çalışan sayısında yüzde 50’ye varan azaltıma gittiğini belirterek, koşulların bu şekilde devam etmesi durumunda yeni işten çıkarmaların gündeme gelebileceği uyarısında bulundu. “Çalışanlarının yüzde 50’sine varan bölümünü işten çıkaran firmalar var” dedi ve mevcut şartların devam etmesi halinde çalışan sayısını yüzde 15-20 azaltmayı düşünen firmaların da bulunduğunu söyledi.

Sektörde yetişmiş iş gücünün kaybedilmesinin uzun vadede önemli bir risk oluşturduğuna dikkat çeken Güzeliş, işten çıkarılan nitelikli çalışanların farklı sektörlere geçtikten sonra kuyumculuğa geri dönmesinin zorlaştığını belirtti. “Çok kıymetli sanatkârlar işlerini yürütemedi. İşten çıkarılan işçiler tekrar sektöre dönmüyor” diyerek, istihdam kaybının kalıcı hale gelmeden sektörün yeniden ivme kazanmasının önem taşıdığını vurguladı.

“Yeni bir ihracat kapısı açılacağına inanıyorum”

Sektörün önümüzdeki dönemine ilişkin iyimserliğini koruduğunu belirten Güzeliş, ihracatta yeni pazarların devreye girmesiyle üretim ve istihdamın yeniden desteklenebileceğini söyledi. Kuyumculuk sektörünün geçmişte belirli dönemlerde yeni ihracat pazarlarıyla büyüme fırsatı yakaladığını hatırlatan Güzeliş, “Her zaman iyimserim ve bir kapı açılacak. Çünkü her 5-6 senede bir ihracat kapısı açılıyor. Ama ABD, ama Uzak Doğu; bir kapı yakalayıp ihracatı artırıp istihdamı artıracağız” ifadelerini kullandı. Sektörün özellikle fiyat rekabetinde dünya piyasalarıyla yeniden aynı seviyeye gelmesini, kaybedilen ihracat müşterilerinin geri kazanılması ve nitelikli istihdamın korunması açısından önemli bir fırsat olarak değerlendirdi.