AMB yetkilisinden "kırılganlık" uyarısı
-
Avrupa Merkez Bankası (AMB) Yönetim Kurulu üyesi Fabio Panetta, ABD ve İran'ın mutabakat anlaşmasına varmasına rağmen görünümün kırılgan olduğunu söyledi.
Roma’da düzenlenen bir konferansta konuşan Panetta, iki ülke arasındaki müzakerelerin AMB’nin Haziran ayı tahminlerinde öngördüğünden daha düşük enerji fiyatlarına yol açsamasına rağmen görünümün hâlâ kırılgan olduğunu kaydetti.
İtalyan Merkez Bankası Başkanı yaptığı açıklamada, “Enflasyona yönelik yukarı yönlü riskler, büyümeye yönelik aşağı yönlü risklerle bir arada varlığını sürdürüyor. Bu durum, jeopolitik gelişmelerin, enerji piyasalarının, tedarik zincirlerinin, ücretlerin ve enflasyon beklentilerinin sürekli olarak izlenmesini gerektiriyor. Ayrıca para politikasının önceden belirlenmiş bir yol izlemekten kaçınmasını da gerektiriyor” dedi.
Panetta’nın “yeniden ayarlama” olarak nitelendirdiği bir adımla AMB, geçen ay faiz oranlarını yükseltti. Petrol piyasalarındaki ani yükseliş enflasyonu artırdı ve fiyat beklentilerinin kontrolden çıkma riskini yükseltti. Çoğu ekonomist ve finans piyasası, bu yıl bir faiz artışı daha bekliyor, ancak bazı yetkililer, daha fazlasının gerekli olup olmadığına dair şüphelerini dile getiriyor.
Arz şoku
Panetta, mevcut çatışmanın, enflasyonun orta vadede yüzde 2 hedefine ulaşmasını sağlamak için politika yapıcıların gelecekte vereceği tepkileri değiştirebilecek, giderek daha sık meydana gelen bir dizi arz şokundan biri olduğunu söyledi.
Panetta “Bu olaylar giderek daha sık, daha kalıcı hale geliyor ve küresel ekonomideki yapısal dönüşümlerle daha yakından iç içe geçiyor. Bu değişken ortamda, merkez bankaları şokları yorumlama, aktarım mekanizmalarını değerlendirme ve belirsizlik ortamında karar alma yöntemlerini sürekli olarak iyileştirmelidir” dedi.
Panetta, para politikasının jeopolitik parçalanma, yapay zeka, nüfusun yaşlanması ve iklim değişikliğiyle tanımlanan değişen dünyaya uyum sağlaması gerektiğini söyledi.
Merkez bankalarının, bu gerilimleri gidermede ana aktör olmadığını belirten Panetta, “Ancak yapısal güçlerin ekonomiyi ve para politikasının aktarımını nasıl etkilediğini anlamaları gerekir” dedi.
Panetta, mevcut durumda geçici bir arz şokunu göz ardı eden klasik yaklaşımın, krizin “büyüklüğünü ve olası kalıcılığını” hafife aldığını savundu.
Küresel enerji arzının büyük bir darbe aldığını ve üretim ve ulaşım altyapısına verilen zararın, çatışma yatışsa bile fiyatları etkileyebileceğini kaydeden Panetta, Hürmüz Boğazı’ndaki idari durumun hâlâ belirsiz olduğunu da vurguladı.
Panetta aynı zamanda, mevcut durumun 2022 yılının bir tekrarı olmadığını savundu. O dönemde enerjide yaşanan artış, enflasyonu yüzde 10’un üzerine çıkarmış ve AMB’yi agresif şekilde sıkılaştırma politikası uygulamaya zorlamıştı. Panetta, talebin daha zayıf, reel faiz oranlarının daha yüksek ve şokun petrolü doğalgazdan daha fazla etkilediğini belirtti.