Advertisement

Gazprom’un Yamal-Avrupa hattında gecikmeli olarak ayırttığı aktarım kapasitesine bakıldığında Avrupa’nın bir numaralı doğalgaz tedarikçisi Rusya’nın doğalgaz tedariğinin sabit kalması bekleniyor.

Almanya’da yer alan ve Yamal-Avrupa boru hattının son bulduğu Mallnow kompresörünün yüzde 30 kapasitesi gece yarısında seri olarak yapılan ihalelerle Gazprom tarafından ayırtıldı. Gazprom’un gaz aktarım için rezervasyonu önceki günlere göre hafifçe azalsa da hala aylık aktarım ortalamasına yakın bir seyir izliyor.

Gazprom’un geç de olsa doğalgaz aktarımı için yer ayırtmasından sonra Avrupa’da rekor kıran doğalgaz kontratları da düştü. Hollanda TZT 1 ay vadeli doğalgaz kontratının fiyatı perşembe günü megavatsaat başına 146 euroya kadar tırmandıktan sonra cuma günü 125 euroya kadar geriledi.

Gazprom’un Yamal-Avrupa boru hattındaki aktarım için aylık değil de günlük olarak rezervasyon yapması doğalgaz şirketlerinin traderlarını da diken üstünde tutuyor.

Gram altın, küresel altın fiyatlarının 1.800 dolara çıkması ve dolar/TL'nin 15,69 seviyesine yükselmesiyle 900 TL'nin üzerine çıktı. Hafta başından bu yana 110 TL'den fazla yükseliş kaydeden gram altın, 980 TL civarında bulunuyor.

Gram altın, geçen haftaya 785 TL civarında başladıktan sonra salı günü 773 TL’ye kadar gerilemişti. Çarşamba gününden itibaren dolar/TL ve küresel altın fiyatlarındaki seyirle kademeli olarak yükselen gram altın, haftaya 796 TL civarında başladıktan sonra dolar/TL'deki yükselişle 800 TL'yi geçerek 837 TL’ye kadar ulaşmıştı.

Dolar/TL’nin 14,75 seviyesine kadar tırmanması gram altındaki bu yükselişi etkilerken, dolar kurunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın müdahalesi sonrasında 14’ün altına çekilmesiyle gram altın da yeniden 800 TL’nin altına gerilemişti.

Ons altının sene başından bu yana yüzde 4’e yakın kayıp vermesine rağmen, gram altın dolar/TL’de yaşanan yüzde 100’e yakın yükselişle beraber yıl başından bu yana yüzde 75 yükseliş kaydetti. Bu da dolar/TL’deki yükselişin altın fiyatlarındaki ayrışma üzerindeki etkisini gösteriyor.

Çeyrek altın, 1.548 TL civarında bulunurken Cumhuriyet altını 6.195 TL, Ziynet altın ise 6.195 TL civarında seyrediyor.

Altın, Fed belirsizliğinin ortadan kalkmasıyla 1 aydan sonra ilk defa haftayı kazançla kapatmaya doğru ilerliyor. Gram altın ise dolar/TL ve küresel altın fiyatlarındaki yükselişle 900 TL’nin üzerini gördü.

Fed politika faizinde herhangi bir değişiklik yapmadı fakat varlık alımı azaltımı hızını ikiye katlayarak 30 milyar dolara çıkardı. Fed politika yapıcıları ise 2022 ve 2023 yıllık üçer faiz artırımı, toplamda 6 faiz artırımı gerçekleşmesini bekliyor.

Karar metninde enflasyonun pandemi ve tedarik zinciri sıkıntıları ile yükseldiği ifade edildi. Metinden enflasyonun geçici olduğu yönündeki ifadelerin de çıkarıldığı görüldü. Metinde ekonominin görünüme yönelik devam eden risklerle karşı karşıya olduğu belirtildi.

Öte yandan, İngiltere Merkez Bankası enflasyonist baskıların artmasıyla politika faizini rekor düşük seviye olan yüzde 0,1'den yüzde 0,25'e yükseltti, varlık alım programını ise değiştirmeyerek 895 milyar sterlinde tuttu.

Ons altın fiyatı

Ons altın, haftanın ilk iki günü dar bir bantta işlem gördükten sonra Fed toplantısı öncesinde 1.760 dolara civarına gerilemişti. Ons altın, Fed toplantısının yarattığı belirsizliğin kalkmasıyla son kayıplarını silerek haftayı 1.802 dolar civarında kapatmaya hazırlanıyor.

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) yıllık raporu Kömür 2021'e göre, salgın sonrası hızlı ekonomik toparlanma, düşük karbonlu kaynakların artan talebe yetişememesi ve doğal gaz fiyatlarındaki rekor artışların elektrik üretiminde kömürü daha rekabetçi kılması kömür talebini artırdı.

Kömürden elektrik üretiminin 2019 ve 2020'deki düşüşlerden bu yıl yüzde 9 artışla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşması bekleniyor. Dünyadaki toplam kömür talebinin ise yüzde 6 büyüyeceği öngörülüyor.

IEA raporuna göre, kömür talebindeki artışın ekonomik büyüme ve hava şartlarına bağlı olarak 2022'de tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşacağı hesaplanıyor. Küresel kömür talebinin 2 yıl bu seviyede kalması bekleniyor.

- Çin ve Hindistan'ın yanı sıra AB ve ABD'de de kömür elektriğinde artış

Öte yandan, yıl sonu itibarıyla kömürden elektrik üretiminde Çin'in payının yüzde 50 olacağı ve ülkenin üretiminin yüzde 9 artacağı hesaplanıyor. Hindistan'da ise kömürden elektrik üretiminde yüzde 12 büyüme bekleniyor. Söz konusu rakamlar, her iki ülkede de kömürden elektrik üretiminde tüm zamanların en yüksek seviyesi anlamına geliyor.

Kömürden elektrik üretiminin ABD'de ve Avrupa Birliği'nde yüzde 20 artacağı öngörülürken, bu piyasalarda gelecek yıldan itibaren üretimde düşüş bekleniyor.

IEA Başkanı Fatih Birol, rapora ilişkin değerlendirmesinde, kömürün küresel karbon emisyonlarının en büyük kaynağı olduğunu belirterek, "Bu yıl kömürden elektrik üretimindeki tarihi yüksek seviyeler, dünyanın emisyonları düşürmek çabalarında yoldan ne kadar uzak olduğunun endişe verici bir göstergesi. Kömür kaynaklı emisyonları adil ve güvenli bir şekilde düşürmek için güçlü ve acil politikalar olmadan, küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırmak için çok küçük bir şansımız olacak. O şansımız da kaldıysa." ifadelerini kullandı.