Bankacılık sektörü aktif toplamı: 927.4 milyar TL
-
Bankacılık sektörünün net kârı 2010 yılının 9 ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7.4 oranında artışla 16 milyar 876 milyon TL'ye ulaştı
BDDK, Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünüm Eylül 2010 Rapor'u yayımlandı. Buna göre Bankacılık sektörü dönem net karı, 1 milyar 165 milyon TL tutarında, yüzde 7.4 oranında artarak, Eylül 2010'da 16 milyar 876 milyon TL düzeyine ulaştı.
Net faiz marjının geçen yılın aynı dönemine göre azaldığı 9 aylık dönemde, kar artışında getirili aktifler hacim artışının katkısına ve temelde varlık kalitesindeki iyileşmenin etkili olduğu vurgulandı.
Sermaye piyasası işlem karlarının türev işlem zararları nedeniyle negatife dönmesine, marjlardaki daralma nedeniyle net faiz gelirlerindeki azalışa karşın, varlık kalitesindeki iyileşmenin katkısıyla takipteki alacaklar özel provizyonundaki azalış ile temelde önceki yıllarda ayrılan karşılıkların iptallerine bağlı olarak iyileşen faiz dışı gelir ve gider dengesi bir yıllık dönemde sektörün kar artışındaki temel etkenler olarak değerlendirildi.
İzleyen dönemlerde, 2010 yılındaki kar artışında başlıca rol oynayan ve yüksek seyreden önceki yıllarda ayrılan karşılık iptallerinin azalacağı ve takipteki alacaklar özel provizyonundaki azalışın normale döneceği düşünüldüğünde, marjlardaki gerilemenin de normalleşmesiyle bankacılık sektöründe daha durağan bir karlılık seyri izleneceği değerlendirildi.
Küresel krizin etkisi ile yaşanan yavaşlama evresinin ardından ekonomideki toparlanmaya paralel olarak hızlı bir büyüme sergileyen krediler, bankacılık sektörünün toplam büyüklüğü açısından en önemli aktif kalemi oldu. Kredilerin bankacılık sektörü ve dolayısıyla ekonomik faaliyetlerdeki rolü dikkate alındığında, bankaların kredi kullandırımlarında emniyet, seyyaliyet ilkelerine uyum ile risk-getiri dengesini gözetme noktasında azami özen göstermesi gerekti.
Bu çerçevede, bankaların iç sistemlerinin etkinliğinin sağlanması ile kredilendirme süreçlerinin her aşamasının rasyonel bir biçimde yapılması büyük önem taşıdı.
BANKACILIK SEKTÖRÜ AKTİFLERİ YÜZDE 11.2 ARTTI
Bankacılık sektörünün aktif toplamı 2009 yılsonuna göre yüzde 11.2 oranında artarak Eylül 2010 itibarıyla 927.4 milyar TL seviyesine ulaştı. 2010 yılının ilk çeyreğinde yüzde 3.2 oranında büyüyen bankacılık sektörü toplam aktifleri ikinci çeyrekte yüzde 5.6 oranında, üçüncü çeyrekte ise yüzde 2.1 oranında büyüdü. 2010 yılının 9 aylık döneminde sektörün Türk Parası (TP) aktifleri yüzde 13.1, Yabancı Para (YP) aktifleri ise yüzde 5.9 oranında artış gösterdi. Sektör yılın 9 aylık dönemindeki plasman artışını, temelde mevduat, özkaynak ve yurtdışı borçlar kalemlerinde gerçekleştirdiği artışlar ile fonladı.
KREDİLERİN TOPLAM AKTİFLER İÇİNDEKİ PAYI YÜZDE 51.3'E ÇIKTI
Krediler, 2010 yılının 9 aylık döneminde bankacılık sektörünün toplam aktifler içindeki payını 2009 yılsonuna göre 4.2 puan arttırarak yüzde 51.3'e çıkardı. 2010 yılında hızlı bir büyüme trendi sergileyen krediler, 2009 yılsonuna göre 82.8 milyar TL tutarında, yüzde 21.1 oranında artarak, Eylül 2010 itibarıyla 475.4 milyar TL seviyesine ulaştı. Sektörün kredi hacminde 2009 yılının tamamında 25.2 milyar TL'lik artış gözlenirken, 2010 yılının 9 ayında kredi hacminde gözlenen büyüme önceki yılın tamamında yaşanan artışın üç katını aştı.
Kredilerde gerçekleşen artışın 29 milyar TL'si kurumsal ve ticari kredilerden, 28.4 milyar TL'si konut ve ihtiyaç kredileri başta olmak üzere bireysel kredilerden, 25.4 milyar TL'si ise KOBİ'lere kullandırılan kredilerden kaynaklandı. Ekonomik krizden en fazla etkilenen KOBİ kredileri, 2009 yılının tamamında azalış gösteren tek kredi türü konumunda iken, 2010 yılında yüzde 30.5 ile en hızlı artan kredi türü oldu.
TAKİPTEKİ KREDİLERİN DÜŞÜŞ EĞİLİMİ SÜRÜYOR
Kriz dönemini takip eden dönemde ekonomide yaşanan canlanma kendisini sektörün kredi hacminde yüksek oranlı artışlar şeklinde gösterirken; takipteki alacaklar tutarlarındaki ve takibe dönüşüm oranlarındaki artışların da 2010 yılı başından itibaren yerini düşüş eğilimine bıraktı. 2009 yılsonuna göre yüzde 3.3 azalan takipteki alacaklar (brüt), Eylül 2010 itibarıyla 21.1 milyar TL seviyesine geriledi. Kredilerin takibe dönüşüm oranı, Aralık 2009'da yüzde 5.3 seviyesinde iken Eylül 2010 itibarıyla yüzde 4.3 seviyesine geriledi.
KOBİ KREDİLERİNDE, TAKİBE DÜŞME ORANI HIZLA GERİLEDİ
Takibe dönüşüm oranında 2009 yılsonuna göre yaşanan 1 puanlık iyileşmede kredilerdeki artış, takipteki alacaklarda kaydedilen tahsilatlar ile aktiften silme ya da satış yoluyla portföyden çıkarılan sorunlu alacaklar neticesinde aktif kalitesinde gözlenen iyileşme etkili oldu. 2010 yılında tüm kredi türlerinin takibe dönüşüm oranında düşüş eğilimi gözlenmekle birlikte KOBİ kredileri takibe dönüşüm oranı en hızlı düşüş gösteren kredi türü olarak dikkat çekti.
MENKUL DEĞERLER 274.7 MİLYAR TL
Sektörün menkul değerler portföyü 2009 yılsonuna göre yüzde 4.5 artarak Eylül 2010'da 274.7 milyar TL seviyesine yükseldi. Öte yandan, yılın ilk yarısında yüzde 5.9 artış gösteren menkul değerler, üçüncü çeyrekte yüzde 1.3 oranında, 3.6 milyar TL tutarında azaldı. Türkiye'ye yansıma biçimlerinden biri olarak, kredilerde duraklama yaşanmasına, buna karşılık büyük kısmı kamu borçlanma senetlerinden oluşan menkul değer yatırımlarının toplam aktifler içindeki payının artmasına neden olan küresel krizin etkisinin azalmaya devam ettiği sektörün temel göstergelerinden de izlendi.
Bu çerçevede, kriz öncesi dönemde yüzde 26.5'e inmiş olan ve Ocak 2010'da yüzde 32.7'ye kadar yükselen menkul değerlerin toplam aktifler içindeki payı Eylül 2010 itibarıyla yüzde 29.6'ya gerilemiş durumda. Kamu bankaları ve özel bankalar, sektörün toplam menkul değerlerinin Eylül 2010 itibarıyla yüzde 89.6'sına sahip.
MEVDUAT SEKTÖRÜN EN ÖNEMLİ FON KAYNAĞI
Eylül 2010 dönemi itibarıyla bankacılık sektörü pasifinin yüzde 61.8'ini oluşturan mevduat sektörün en önemli fon kaynağı konumunda. Toplam mevduat tutarı, 2009 yılsonuna göre yüzde 11.3 oranında, 58.4 milyar TL tutarında artarak, Eylül 2010 dönemi itibarıyla 573 milyar TL'ye yükseldi. 2010 yılının ilk çeyreğinde yüzde 3.8, ikinci çeyrekte yüzde 5.7 oranında gerçekleşen toplam mevduattaki artışın, üçüncü çeyrekte yüzde 1.5 gibi düşük bir oranda kalmasında, TP mevduattaki artış eğiliminin yılın ikinci yarısından itibaren ivme kaybetmesi belirleyici oldu.
Aralık 2009 - Eylül 2010 döneminde banka gruplarının tamamının mevduatı arttı. Kamu bankaları ile özel bankalar, sektördeki toplam mevduat artışının yüzde 87'sini sağlamak suretiyle, mevduat artışında belirleyici banka grupları oldu. Eylül 2010 itibarıyla toplam mevduatın yüzde 91.5'inin vadesiz ve 3 aya kadar vadede toplanması, sektördeki aktif pasif vade uyumsuzluğunun temel sebebi oldu.
SENDİKASYON VE SEKÜRİTİZASYON KREDİLERİ 1.8 MİLYAR DOLAR ARTTI
Sektörün yurtdışından temin ettiği sendikasyon ve seküritizasyon kredilerinin toplam tutarı, 2010 yılının 9 aylık döneminde 1.8 milyar dolar artış göstererek Eylül itibarıyla 19.9 milyar dolara yükseldi. 2010 yılının 9 aylık döneminde 5.9 milyar dolar sendikasyon kredisi geri ödemesi yapılırken, 9.1 milyar dolar yeni sendikasyon kredisi temin edildi. En son Nisan 2009 ayında yurtdışından seküritizasyon kredisi sağlayan bankacılık sektörünün, 2010 Ağustos'ta 300 milyon dolar tutarında yeni seküritizasyon kredisi temin ettiği görüldü.
BANKACILIK SEKTÖRÜ ÖZ KAYNAKLARI YÜZDE 14.4 ARTTI
2010 yılının ilk yarısında yüzde 7.6 oranında artarak 119.3 milyar TL'ye ulaşan bankacılık sektörü özkaynakları, üçüncü çeyrekte yüzde 6.4 oranında artarak 126.9 milyar TL seviyesine yükseldi. Böylece yılın 9 aylık döneminde artış oranı, aynı dönemde sektörün toplam aktiflerindeki yüzde 11.2'lik büyümeyi aşarak yüzde 14.4 olarak gerçekleşti.
Üçüncü çeyrekte gözlenen ve ilk iki çeyrekteki toplam artışa yaklaşan özkaynak büyümesinde, dönem net karındaki artışın yanı sıra, yılın ilk yarısında 791 milyon TL azalmış olan menkul değerler değerleme farklarının üçüncü çeyrekte 2.8 milyar TL artması etkili oldu. Sektörün sermaye yeterliliği rasyosu Eylül 2010 döneminde de yüzde 19.3'lük yüksek düzeyini korudu.
PERSONEL ARTIŞI VE ŞUBELEŞME HIZI YÜKSEK DÜZEYDE SEYRETTİ
Türk bankacılık sektörünün personel artış ve şubeleşme hızı 2010 yılında yüksek düzeyde seyretti. Sektörün personel sayısı son 9 aylık dönemde 5 bin 578 kişi artarak 184 bin 205 kişiden 189 bin 783 kişiye, şube sayısı ise 354 adet artarak 9 bin 581'den 9 bin 935'e yükseldi. 2010 yılının üçüncü çeyreğinde personel sayısı bin 89 kişi artarken, şube sayısı 207 adet ile 2010 yılının ilk yarısındaki artıştan (147 adet) daha fazla gerçekleşti. 2010 yılının 9 aylık döneminde şube ve personel artışlarında kamu bankaları grubu ilk sırada yer aldı.
