Bloomberg: Türkiye, S-400'leri devredebilmek için Rusya'nın onayını istiyor

Türkiye, Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye devredebilmek için Rusya’nın onayını almak ve böylece ABD yapımı F-35 savaş uçaklarının satın alınmasının önünü açmak istiyor.

Geçtiğimiz aylarda Bloomberg’e bilgi veren kaynaklar, Türkiye’nin S-400 füze sistemlerini Rusya’ya iade etmeyi önerdiği yazmıştı. Moskova’nın bu fikre sıcak bakmadığını belirten kaynaklar, Türk yetkililerin üçüncü ülkeye devir konusunu geçtiğimiz haftalarda Rusya’ya ilettiğini ifade etti.

Bloomberg'in haberine göre S-400 sistemini üçüncü bir ülkeye devretmek de kesin çözüm anlamına gelmeyebilir. Bu hafta NATO Zirvesi devam ederken gazetecilere açıklama yapan bazı ABD’li senatörler üçüncü ülkeye devrin de güvenlik endişelerini gidermeyebileceğini söyledi.

Rusya ile görüşmeler, bu hafta Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi öncesinde başladı. Zirve sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin ABD’den F-35 savaş uçağı satın almasına yönelik kendi koyduğu yasağı yakında kaldırabileceğinin sinyalini vermişti.

Türkiye daha önce S-400’leri elinde tutup, ABD’nin sistemi denetlemesine izin vermeyi de önerdi ancak kaynaklara göre bu öneri, ABD’li yetkililer nezdinde destek görmedi. Bloomberg’e konuşan Türk yetkililer, Ankara’nın S-400 sistemini envanterinde bulundurmasına rağmen şu anda aktif olarak kullanmadığını belirtti.

2019 yılında alınmıştı

Türkiye, 2019 yılında Rusya’nın S-400 hava savunma sistemlerini teslim aldıktan sonra F-35 programından çıkarılmıştı. Washington, Ankara’nın F-35 programına yeniden katılabilmesi ve uçakları satın alabilmesi için bu sistemleri elinden çıkarması gerektiğini açıkça belirtmişti.

Rusya’nın Türkiye’nin talebini kabul etmesi halinde, S-400 bataryalarının başka bir yere nakledileceğini söylerken kaynaklar, olası bir varış noktası hakkında bilgi vermedi. Kaynaklar, Rusya’nın Ankara’ya henüz yanıt vermediğini de belirtti.

Yetkililer, bu konunun Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Rusya’nın Kazan kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesindeki gündem başlıklarından biri olduğunu ifade etti.

Trump, F-35'ler konusunda henüz kararını vermediğini belirtmişti

Trump, Çarşamba günü, Türkiye’nin ABD’den Lockheed Martin üretimi F-35 savaş uçaklarını satın alması konusunda henüz karar vermediğini söylemişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise “F-35 konusunda Sayın Trump, aslında Türkiye’ye yönelik olumlu bir yaklaşım içerisinde” ifadelerini kullanmıştı.

Rus sistemlerinden vazgeçilmesi, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkileri önemli ölçüde iyileştirebilecek ve Türk savunma sanayisine uygulanan yaptırımların kaldırılmasının önünü açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Türkiye, S-400’leri, NATO müttefikleriyle ilişkilerinin gerginleştiği bir dönemde satın almıştı. Bu gerginlik, ABD’de Barack Obama’nın başkanlığı döneminde başlamış ve 2016’daki 15 Temmuz darbe girişiminin ardından derinleşmişti. O dönemde Türkiye, ABD yapımı Patriot füzelerini de satın almayı hedefliyordu ancak Washington’un anlaşmayı sonuçlandırma konusunda kararlı olmadığını iddia ediyordu.

Bu durum, Ankara’nın Rusya’ya yönelip S-400’ü satın almasının gerekçelerinden biri olmuştu.

ABD, Ankara’yı F-35 programından çıkardığında, 2020 yılında CAATSA olarak bilinen “Yaptırımlar Yoluyla Amerika’nın Düşmanlarına Karşı Mücadele Yasası”nı yürürlüğe koyarak Türkiye’nin savunma sanayisinin diğer hassas teknolojilere erişimini engellemişti.