COP31 öncesi Türkiye'nin iklim finansmanı yol haritası masaya yatırıldı

Sıfır Atık Vakfı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler (BM) Türkiye işbirliğinde düzenlenen "COP31'e Doğru: İklim Finansmanı Politika Diyaloğu" programında, iklim eyleminin finansmanı ve Türkiye'nin yeşil dönüşüm sürecini destekleyecek finansman mekanizmaları ele alındı.

Vakıftan yapılan açıklamaya göre, Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın ortaya koyduğu sıfır atık yaklaşımı, iklim eylemiyle birlikte ele alınan bütüncül dönüşüm anlayışının önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Söz konusu yaklaşım, israfın önlenmesini, kaynakların verimli kullanılmasını, sürdürülebilir üretim ve tüketim modellerinin yaygınlaştırılmasını ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesini esas alıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum'un liderliğinde Antalya'da gerçekleştirilecek COP31'e hazırlık sürecinde de bu yaklaşımın, iklim hedeflerinin hayata geçirilmesi ve sürdürülebilir dönüşümün finansman boyutunun güçlendirilmesi açısından önem taşıdığı belirtildi.

Bu kapsamda "COP31'e Doğru: İklim Finansmanı Politika Diyaloğu" programı, İstanbul Finans Merkezi'ndeki Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü'nde gerçekleştirildi.

COP31'e giden süreçte Türkiye'nin iklim finansmanı kapasitesini güçlendirmek, kamu ve özel sektör yatırımlarını iklim hedefleriyle daha güçlü biçimde buluşturmak ve ulusal ve uluslararası finansman aktörleri arasındaki işbirliğini geliştirmek amacıyla düzenlenen program, kamu, finans, uluslararası kuruluşlar, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirdi.

"İklim değişikliği, düşük karbonlu ve iklim dirençli ekonomiye geçişte önemli yatırım fırsatı sunuyor"

Programın açılışında konuşan BM Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi, iklim finansmanının artık iklim tartışmalarının kenarında değil, ekonomik ve finansal politika yapımının merkezinde yer aldığını belirtti.

Ahonsi, "Temel soru artık iklim eylemine yatırım yapmamız gerekip gerekmediği değil. Asıl soru, iklim hedeflerini yatırımlara, yatırımları da gerçek dünyada sonuçlara dönüştürmek için ihtiyaç duyduğumuz finansmanın ölçeğini, hızını ve niteliğini nasıl artıracağımızdır." ifadelerini kullandı.

İklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun değil, aynı zamanda sistemik, ekonomik ve finansal bir risk olduğuna dikkati çeken Ahonsi, "İklim değişikliği, mali dengeleri, borç sürdürülebilirliğini, finansal istikrarı, altyapıyı, gıda ve enerji güvenliğini, işletmeleri ve geçim kaynaklarını etkiliyor. Bununla birlikte, düşük karbonlu ve iklim dirençli bir ekonomiye geçişte önemli bir yatırım fırsatı sunuyor." değerlendirmesinde bulundu.

İklim hedeflerinin hayata geçirilmesi için finansal sistemlerin iklim amaçlarıyla tasarım aşamasından itibaren uyumlu hale getirilmesi gerektiğini vurgulayan Ahonsi, düzenleme, vergilendirme, yatırım kararları, risk yönetimi, sermaye piyasaları, şeffaflık ve proje hazırlama süreçlerinin birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.

"Finans, iklim politikasına eklenen bir unsur değil, politikayı uygulamaya geçirecek güçtür"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, iklim finansmanının yalnızca iklim politikalarının tamamlayıcı bir unsuru olmadığını, bu politikaları hayata geçiren temel güç olduğunu belirtti.

İklim krizinin artık geleceğin sorunu olmaktan çıkarak bugünün ekonomik meselelerinden biri haline geldiğine işaret eden Ağırbaş, "Finans, iklim politikasına eklenen bir unsur değil, politikayı uygulamaya geçirecek güçtür." ifadesini kullandı.

Ağırbaş, Sıfır Atık Hareketi'nin küresel ölçekte yaygınlaşmasında Emine Erdoğan'ın liderliğinin önemini vurgulayarak, "Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, Türkiye'nin sıfır atık vizyonunun küresel bir harekete dönüşmesinde öncü bir rol üstlendi. Onun yaklaşımı bize önemli bir perspektif sunuyor. Değişim ancak toplumun bütün kesimlerini aynı hedef etrafında bir araya getirdiğimizde kalıcı hale geliyor. Aynı anlayışı iklim finansmanına da taşımamız gerekiyor." açıklamasını yaptı.

Ağırbaş, iklim finansmanında kamu kaynakları, özel sermaye, uluslararası finans kuruluşları ve yeni finansman modellerinin aynı sistem içinde buluşturulması gerektiğini kaydetti.

Programa Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, BM Genel Sekreter Yardımcısı ve UNDP Politika ve Program Desteği Bürosu Direktörü Marcos Neto, Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Jean-Christophe Carret, Asya Altyapı Yatırım Bankası Başkan Yardımcısı Ajay Bhushan Pandey ve Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar katıldı.

Programda ayrıca Ziraat Bankası, VakıfBank, Halkbank, Türkiye İş Bankası, Türk Eximbank, QNB ve Akbank ile üniversiteler, TİKA, büyükelçilikler, uluslararası kuruluşlar, özel sektör, sektör dernekleri ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri yer aldı.

İklim finansmanında ortak çözüm zemini

Programda Türkiye'nin iklim finansmanı kapasitesinin geliştirilmesi, kamu kaynakları ile özel sermayenin daha etkin biçimde buluşturulması ve yatırım yapılabilir iklim projelerinin geliştirilmesine yönelik konular değerlendirildi.

Bir günlük üst düzey yuvarlak masa toplantısı formatında gerçekleştirilen politika diyaloğunda, Türkiye'nin iklim finansmanı ekosisteminin güçlendirilmesine yönelik altı tematik çalışma grubu oluşturuldu.

Çalışma gruplarında "Finansal Düzenleme ve Taksonomi", "Yeşil Finans Araçları", "Finanse Edilebilir Proje Havuzları", "Karma Finansman ve Risk Paylaşım Araçları", "Özel Sermayenin Harekete Geçirilmesi" ile "Sürdürülebilirlik Raporlaması, Güvence ve Güvenilir İklim Verisi" başlıkları ele alındı.

Çalışmalarda Türkiye'de iklim finansmanına erişimin önündeki engeller, yatırım fırsatları ve finansman araçlarının daha etkin kullanılmasına yönelik çözüm önerileri değerlendirildi.

COP31'e giden yolda somut politika önerileri

"COP31'e Doğru: İklim Finansmanı Politika Diyaloğu" kapsamında ortaya konulan değerlendirme ve önerilerin, Türkiye'nin iklim finansmanı alanındaki politika ve uygulamalarına katkı sağlaması hedefleniyor.

Diyalog kapsamında geliştirilen politika önerilerinin COP31 Başkanlığı, COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Ofisi, uluslararası finans kuruluşları ve çok taraflı kalkınma bankalarıyla paylaşılması planlanıyor.

Programın, Türkiye'nin 12. Kalkınma Planı (2024-2028) ile Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2030) doğrultusunda yeşil büyüme, iklim dayanıklılığı ve sürdürülebilir finansman alanlarında yürütülen çalışmalara katkı sağlaması amaçlanıyor.

İstanbul'da gerçekleştirilen politika diyaloğunun, COP31'e giden süreçte iklim hedeflerinin finansmanla buluşturulması, yatırım yapılabilir projelerin geliştirilmesi ve kamu, özel sektör ile uluslararası finans dünyası arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi açısından ortak bir çalışma zemini oluşturduğu belirtildi.