Dünya Bankası'ndan emtia fiyatları için zirve uyarısı
-
Dünya Bankası'na göre, İran'daki savaşın petrol ve metaller gibi temel sanayi tedarik zincirlerini aksatmaya devam etmesi nedeniyle küresel emtia fiyatları bu yıl 2022'den bu yana en yüksek seviyeye çıkabilir.
Washington merkezli banka, Salı günü yayınladığı son 'Emtia Piyasaları Görünümü' raporunda, emtia fiyat endeksinin bu yıl yaklaşık yüzde 16 oranında artacağını öngördü. Bankaya göre bu, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin enerji piyasalarını altüst etmesinden ve küresel enflasyonu körüklemesinden bu yana ilk yıllık artış olacak.
Şubat ayı sonlarında başlayan İran savaşı nedeniyle enerji ve gübre fiyatları zirve seviyelere ulaştı. Bankanın raporunda, çatışmadan önce küresel deniz yoluyla yapılan ham petrol ticaretinin yaklaşık üçte birini oluşturan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasının enerji ve emtia piyasalarında tarihi bir şoka yol açtığı belirtildi.
Dünya Bankası Başekonomisti Indermit Gill, "Savaş, küresel ekonomiyi kümülatif dalgalar halinde vuruyor: önce daha yüksek enerji fiyatları, ardından daha yüksek gıda fiyatları ve nihayetinde daha yüksek enflasyon yoluyla" dedi.
Dünya Bankası'nın 'en şiddetli' arz kesintilerinin Mayıs ayında sona ereceği temel bir projeksiyonunda enerji fiyat endeksinin bu yıl yaklaşık yüzde 24 oranında artacağını öngördü.
Brent petrolün de bu yıl varil başına ortalama 86 dolar olması bekleniyor. Ocak ayındaki beklenti 60 dolardı.
Çatışmalar nedeniyle doğalgaz ve gübre piyasalarında da keskin fiyat artışları yaşandı. Dünya Bankası, gübre maliyetlerinin bu yıl yüzde 31 oranında artacağını öngörüyor; bu da gelecekteki ürün verimliliği için risk oluşturuyor. Bu durum nihayetinde gıda maliyetlerinin artmasına ve gıda güvenliğinin azalmasına yol açabilir.
Boğazın kapanması, ithal gıdalara bağımlı birçok ekonomi için önemli güzergahları keserken, artan yakıt ve nakliye maliyetleri diğer temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarını da yükseltiyor.
Dünya Bankası, petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde kalması durumunda, "bu yıl 45 milyon daha fazla insanın ciddi anlamda gıda güvenliği riskiyle karşı karşıya kalabileceği" uyarısı yaptı. Gill, gelirlerinin en büyük kısmını gıda ve yakıta harcayan en yoksul insanların bu durumdan en çok etkileneceğini belirterek “Bütün bunlar da acı bir gerçeği hatırlatıyor: savaş, kalkınmanın tersidir” değerlendirmesini yaptı.
