En zenginlerin 3,55 trilyon dolarlık serveti vergilendirilmiyor

Yardım kuruluşu Oxfam'ın yeni yayınlanan bir analizine göre zenginlerin vergilendirilmemiş kazancı 3,55 trilyon dolara ulaştı.

En zengin yüzde 0,1'lik kesimin yurtdışında gizlediği vergilendirilmemiş servet, insanlığın en yoksul yarısının toplam servetini aşıyor.

Panama Belgeleri'nin 10. yıldönümü öncesinde yayınlanan yeni bir Oxfam analizine göre, en zengin yüzde 0,1'lik kesimin vergilendirilmemiş ve denizaşırı ülkelerde sakladığı servet miktarı, insanlığın en yoksul yarısının (4,1 milyar insan) toplam servetinden daha fazla.

Bulgular, on yıl sonra bile süper zenginlerin vergi kaçırmak ve varlıklarını gizlemek için denizaşırı sistemleri kullanmaya devam ettiğini gösteriyor ve aşırı zenginliği vergilendirmek ve vergi cennetlerinin kullanımına son vermek için koordineli uluslararası eyleme acil ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.

44 ülkenin toplam GSYİH'sının iki katından fazla

Oxfam'ın tahminlerine göre, 2024 yılında vergilendirilmemiş 3,55 trilyon dolarlık servet, vergi cennetlerinde ve kayıt dışı hesaplarda saklanıyordu. Bu rakam, Fransa'nın GSYİH'sını aşıyor ve dünyanın en az gelişmiş 44 ülkesinin toplam GSYİH'sının iki katından fazla.

En zengin yüzde 0,1'lik kesim, vergilendirilmemiş tüm denizaşırı servetin yaklaşık yüzde 80'ine, yani yaklaşık 2,84 trilyon dolara sahip. Bu küçük grubun içinde, ultra zengin yüzde 0,01'lik kesim ise yaklaşık yarısına (1,77 trilyon dolar) sahip.

Oxfam International'ın Vergi Sorumlusu Christian Hallum, "Panama Belgeleri, en zenginlerin vergi ve denetimden uzak, sessizce muazzam servetlerini sakladığı bir gölge dünyasının perdesini araladı. On yıl sonra bile, süper zenginler hala denizaşırı kasalarda okyanuslar dolusu servet biriktiriyor" değerlendirmesini yaptı.

"Vergiden kaçırma güç ve cezasızlıkla ilgili"

Hallum'a göre, bu sadece zekice muhasebe yöntemleriyle ilgili değil, güç ve cezasızlıkla ilgili. Milyonerler ve milyarderler trilyonlarca doları vergi cenneti olan offshore ülkelerde sakladıklarında, kendilerini toplumun geri kalanını bağlayan yükümlülüklerin üstüne koyuyorlar. Sonuçlar tahmin edilebilir olduğu kadar yıkıcı da: Kamu hastanelerinin ve okulların fonlardan mahrum kaldığını, toplumsal dokunun artan eşitsizlikle parçalandığı ve sıradan insanların, çok az sayıda insanı zenginleştirmek için kurulmuş bir sistemin maliyetlerini omuzlamak zorunda kaldığı görülüyor.

Vergilendirilmemiş denizaşırı servetin azaltılmasında ilerleme kaydedilmiş olsa da, bu oran küresel GSYİH'nin yaklaşık yüzde 3,2'si gibi inatla yüksek seviyede kalmaya devam ediyor. İlerleme de oldukça dengesiz: Küresel Güney'deki çoğu ülke, vergi gelirine acil ihtiyaç duymalarına rağmen Otomatik Bilgi Değişimi (AEOI) sisteminin dışında kalıyor. AEOI, son yıllarda vergilendirilmemiş denizaşırı servetin payını azaltmada etkili olduğu izleniyor.

Oxfam hükümetlere çağrısı ise özetle şöyle:

"Birleşmiş Milletler Uluslararası Vergi İşbirliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında süper zenginlerin vergilendirilmesi ve vergi cennetlerinin ortadan kaldırılması için kapsayıcı küresel işbirliğini güçlendirmek ve tamamlayıcı bölgesel ve uluslararası girişimleri desteklemek.

Vergi otoritelerini ve finansal şeffaflığı güçlendirin, hükümetlere küresel bir varlık kaydı da dahil olmak üzere en zengin kişilerin servetini belirleme ve izleme araçları sağlayın.

En zengin yüzde 1'lik kesimin hem emek hem de sermaye gelirlerinden elde ettikleri gelirler üzerinden önemli ölçüde daha yüksek efektif vergi oranları ödemelerini sağlayın; milyonerler ve milyarderler için bu oranlar daha da yüksek olsun.

Eşitsizliği azaltacak düzeyde, özellikle en zengin yüzde 1'lik kesimi hedef alan aşırı zenginliğe vergi getirin."