Fon gelişmelerinin reel sektör üzerindeki etkisi: TCMB araştırmacıları inceledi
-
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ekonomistleri tarafından yayımlanan blog yazısına göre, SPK kararıyla tasfiye kapsamına alınan fonlarda reel sektör firmalarının toplam 116 milyar TL yatırımı bulunuyor.
-
Analizde, yüksek fon maruziyeti bulunan firmaların ekonomideki ağırlığının görece düşük olduğu ve tasfiye kararı sonrasında da bu şirketlerin krediye erişimlerinin devam ettiği vurgulandı.
Türkiye'nin ekonomi platformu Bloomberg HT'yi Google listesine ekleyin TCMB’nin blogu Merkezin Güncesi'nde Ünal Seven ve Kadir Gürci imzasıyla yayımlanan "Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?" başlıklı analize göre, SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiye sürecine giren fonlarda 15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının kaynağı bulunuyor.
Metindeki verilere göre toplam 116 milyar TL'lik bakiyenin 57 milyar TL'si para piyasası fonlarında, 31 milyar TL'si hisse senedi fonlarında ve 28 milyar TL'si diğer serbest fonlarda tutuluyor.
Fon yatırımlarında belirgin bir sektörel yoğunlaşma görülmezken; paylar hizmet (yüzde 31), sanayi (yüzde 29), ticaret (yüzde 27) ve inşaat (yüzde 13) sektörlerine dengeli bir şekilde dağılıyor.
REKLAM
REKLAM
TCMB ekonomistleri, tasfiye edilen fonlarda yatırımı bulunan tüm firmaların reel sektörün toplam aktiflerinin yüzde 1,2'sini, cirosunun yüzde 0,9'unu, ihracatının yüzde 1,1'ini ve toplam ticari kredi bakiyesinin yüzde 0,88'ini oluşturduğunu hesapladı. Ancak riskin boyutunu daha net ortaya koymak amacıyla yapılan maruziyet analizinde (fon yatırımının dönen varlıklara oranı) dikkat çeken sonuçlara ulaşıldı: Yüksek Maruziyet Grubu: Fon maruziyeti yüzde 50'nin üzerinde olan "yüksek riskli" firmaların ekonomideki toplam istihdam ve cirodaki payı sadece on binde 3 (yüzde 0,03) seviyesinde kaldı.
Bu grubun toplam ticari kredilerdeki payı ise on binde 2 (yüzde 0,02) olarak gerçekleşti.
REKLAM
REKLAM
Tasfiyeye konu fonlarda yatırımı bulunan şirketlere mal sağlayan ve satışlarının yüzde 5'ten fazlasını bu firmalara yapan tedarikçilerin toplam istihdamdaki payı yüzde 1,2, cirodaki payı ise yüzde 1,5 oldu.
Krediye erişim devam ediyor
Analizde, tasfiye süreci nedeniyle kısa vadeli likidite ihtiyacı artan firmaların bankacılık sektöründen finansman temin etmeye devam ettiği belirtildi. Haftalık verilere göre, söz konusu firmaların kullandığı kısa vadeli TL kredilerin toplam kredi kullanımları içindeki payının tasfiye kararı sonrasında artış gösterdiği kaydedildi.
Çalışmada, TCMB’nin 1 Ekim 2026 tarihinde makrofinansal istikrarı ve bankaların likidite yönetimini desteklemek amacıyla attığı adımların ve KOBİ'lere yönelik düzenlemelerin bu olumlu görünümde etkili olduğu ifade edildi. Araştırmanın sonuç bölümünde, fon piyasasındaki tasfiye sürecinde sağlanacak ilerlemelerin ve atılan likidite adımlarının reel sektör üzerindeki olası riskleri sınırlamaya devam edeceği vurgulandı.
