"Hazır giyimde Mısır'dan Türkiye'ye dönüş başladı"

Hazır giyim sektöründe iki yıldır devam eden rekabetçilik kaybına rağmen son dönemde dış pazarlardan sınırlı da olsa olumlu sinyaller gelmeye başladı. Bloomberg HT'ye konuşan Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Narbay, Mısır'da yaşanan kalite ve termin sorunlarının yanı sıra enerji arzındaki darboğazın bazı sipariş gruplarını yeniden Türkiye'ye yönlendirdiğini belirtti.

Küresel tedarik zincirindeki sorunlar ve bazı rakip ülkelerde yaşanan aksaklıkların Türkiye'ye sipariş dönüşü sağladığını belirten Narbay, özellikle Mısır'daki kalite ve termin problemleri ile enerji arzına ilişkin sıkıntıların bazı siparişlerin yeniden Türkiye'ye yönelmesine neden olduğunu söyledi.

Bu gelişmelerin hazır giyim sektöründe PMI verisinin Mayıs ayında 51,2 seviyesine yükselmesine katkı sağladığını ifade eden Narbay, ancak toparlanmanın kalıcı olabilmesi için hem dış talebin güçlenmesi hem de rekabetçilik sorununun çözülmesi gerektiğini kaydetti.

Sektörün yaşadığı temel sorunun rekabetçilik kaybı olduğunu vurgulayan Narbay, "Son iki yılda dünya hazır giyim ihracatı yüzde 6 büyürken, Türkiye'de yüzde 9 daralma yaşadık. Bu durum rekabet gücünde ciddi bir aşınma ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor. Esas kaybı 2023-2025 yılları arasında yaşadık" diye konuştu.

Narbay, yılın ilk yarısında ihracat performansının beklentilerin üzerinde şekillenebileceğini ifade ederek, "İhracatta kaybettiğimiz 300 milyon dolarlık rakamın Haziran'da çok büyük bir kısmınını kapatılabiliriz. Geçen yılın haziran ayını bayram tatili nedeniyle 1,2 milyar dolar seviyesinde tamamlamıştık. Bu yıl haziranı 1,4 milyar dolar civarında kapatabiliriz. Böylece ilk altı ayda yaklaşık 100 milyon dolarlık kayıpla, dünya pazarlarına kıyasla daha iyi bir tablo ortaya koyabiliriz" dedi.

"2027 sektörde dengelenme yılı olabilir"

2026'yı sektör açısından "ayakta kalma yılı" olarak tanımlayan Narbay, kısa vadede faiz indirimi konusunda çok güçlü bir beklenti taşımadığını belirterek, "Yıl sonuna kadar faiz tarafında önemli bir indirim haberi duymayabiliriz. Ancak önümüzdeki yıl itibarıyla şartların sektör lehine dönmesini ve yeniden büyüme patikasına girilmesini bekliyorum" dedi.

İhracat beklentilerine ilişkin de değerlendirmede bulunan Narbay, hazır giyim sektörünün geçen yılı 16,78 milyar dolarlık ihracatla tamamladığını hatırlatarak, 2026 sonunda ihracatın yaklaşık 16,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesini öngördüklerini sözlerine ekledi.

"Maliyetler ile kur arasındaki makas açıldı"

Hazır giyim sektörünün yüksek katma değer üreten ancak aynı zamanda TL bazlı maliyetlerin yoğun olduğu bir sektör olduğunu belirten Narbay, son yıllarda ücret, finansman ve enflasyon tarafındaki yükselişin kur artışının çok üzerinde kaldığını söyledi.

Narbay, "Bugün Türkiye, Uzak Doğu rakiplerine göre yaklaşık yüzde 60, Kuzey Afrikalı rakiplerine göre ise yüzde 45 daha pahalı durumda" ifadelerini kullandı. Sektörün kur şoku talep etmediğini vurgulayan Narbay, maliyet ve gelir artışları arasındaki dengesizliğin şirket bilançolarını bozduğunu belirtti ve ardından şunları söyledi:

"Temelde devalüasyon olsun istemiyoruz. Ancak maliyetleriniz yüzde 250 artarken geliriniz yüzde 150 artıyorsa rekabetçiliğiniz ciddi şekilde azalıyor. Enflasyona paralel kur artışı talep ediyoruz. Bunun yanında bozulan bilançoların tamir edilmesi için net ihracata yüzde 10 döviz dönüşüm desteği verilmesini ve reeskont kredilerinin ihracata oranının artırılmasını istiyoruz."

TGSD Başkanı, mevcut dönemde firmaların yeni yatırım yapmak ya da büyümek için değil, mevcut borçlarını çevirebilmek ve işletme sermayelerini koruyabilmek için finansmana ihtiyaç duyduğunu belirtti.

İlk çeyrekte 1.100 firma kapandı

Sektördeki kayıpların sürdüğüne işaret eden Narbay, yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 1.100 firmanın faaliyetini sonlandırdığını, 85 şirketin ise konkordato ilan ettiğini söyledi. İlk üç ayda tekstil ve hazır giyim sektörlerinde yaklaşık 11 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını belirten Narbay, buna karşın söz konusu rakamların geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yarı yarıya gerilediğini ifade etti. Narbay, toparlanmanın devam etmesi halinde yıl sonunda istihdam kaybının 40 bin kişi civarında sınırlanabileceğini öngördü.