Küresel enflasyon endişesi yeniden baş gösterdi

Orta Doğu’da çatışmanın tırmanmasıyla başlayan hafta, petrol fiyatlarının varil başına 100 doları aşmasıyla doruğa ulaştı. Artan gerilimin küresel tedarik zincirlerinde maliyetleri artırması bekleniyor. Buna paralel olarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın tarifeler konusunda yeni hamle yapması ve teknoloji yatırımlarındaki muazzam patlamaya dair yeni veriler de ortaya çıktı.

Küresel ekonomiyi aynı anda vuran ve fiyatları tırmandırma potansiyeli taşıyan bu üçlü darbe, hassas bir dönemde geldi. Merkez bankacıları enflasyon görünümünde bir miktar rahatlama görmeye başlamışken, durum yeniden tersine döndü.

Önümüzdeki hafta Fed’den İngiltere Merkez Bankası’na kadar alınacak kararlar kapsamında, yetkililerin yeni tehlikeler karşısında hızlı kararlar vermesi gerekecek.

Şu anda acil bir faiz oranı değişikliği beklenmiyor, ancak finans piyasalarında enflasyon endişesiyle geçen yazın devam etmesi muhtemel görünüyor. Küresel tahvil getirilerindeki artış, tüketici fiyatlarının kontrolden çıkma riski konusunda yatırımcılar arasında hüküm süren endişenin sadece bir belirtisi. Hisse senedi piyasalarında ise S&P 500, haftalık bazda ikinci düşüşünü kaydetmeye hazırlanıyor.

Şahin tutum beklentisi

PGIM’in Avrupa başekonomisti Katharine Neiss, “Son gelişmeler, ekonomiyi yönlendirenin jeopolitik faktörler olduğunu, tersinin geçerli olmadığını bir kez daha hatırlatıyor. Genel enflasyon üzerindeki olumsuz arz şoku baskıları, merkez bankalarının şahin bir tutum sergileme eğilimini desteklemeye devam edecek” dedi.

Avrupa Merkez Bankası (AMB) Başkanı Christine Lagarde perşembe günü, “Enerji şoku daha da şiddetlenebilir” uyarısında bulundu. Lagarde “Enerji fiyatları ne kadar uzun süre yüksek seviyelerde kalırsa, genel enflasyonu o kadar fazla artırma olasılığı o kadar artar” dedi.

Tarifeler ve teknoloji zamları

Ancak mesele sadece petrolden ibaret değil. Trump yönetimi, yatırımcılara bir gecede yeni gümrük vergileri getirileceği ihtimalini ortaya koydu ve çoğu büyük ticaret ortağından yapılan ithalatlara yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında gümrük vergisi uygulayacağına vaat etti.

Bu arada, yapay zekaya yönelik devasa yatırım dalgasının kanıtları gelmeye devam ediyor. Perşembe günü, Alphabet bu yılki sermaye harcamaları tahminini 205 milyar dolara kadar yükseltti.

Bazı endişeleri daha da körükleyen bir diğer unsur ise büyük şirketlerin fiyat belirleme gücüne dair kanıtlar. Geçen ay, Apple, benzeri görülmemiş bir bellek çipi ve depolama alanı kıtlığının yol açtığı artan girdi maliyetlerini telafi etmek için tüm Mac'lerin, iPad'lerin, ev cihazlarının ve Vision Pro'nun fiyatını artırdı.

Goldman Sachs’ın döviz ve gelişmekte olan piyasalar başstratejisti Kamakshya Trivedi, Bloomberg TV'te verdiği demeçte, gümrük vergilerinden çok enerji şoku ve teknoloji harcamaları konusunda endişeli olduğunu söyledi.

Trivedi “Şu anda enerji sektöründen kaynaklanan enflasyonist baskı konusunda çok daha fazla endişeliyim; bence dikkat etmemiz gereken de budur. Buradaki daha uzun vadeli ve daha önemli faktör ise yapay zeka yatırım harcamalarıdır ve bu alandaki görüş değişikliklerinin, piyasalar genelindeki tepkinin temel itici gücü olacağını düşünüyorum” dedi.

Enflasyonla ilgili tüm bu yeni gelişmeler, G7 ülkeleri ve diğer ülkelerdeki para politikası yetkilileri arasında yapılacak müzakereler üzerinde baskı yaratıyor.