Palm yağı ile soya arasındaki fiyat farkı 2,5 yılın zirvesinde

Küresel bitkisel yağ piyasasında dikkat çekici bir fiyat ayrışması yaşanıyor. Palm yağı, soya yağına kıyasla son iki yılın en yüksek iskontosuyla işlem görüyor. Bu da analistlere göre piyasalarda yeni bir talep dinamiğinin kapısını aralıyor.

Bloomberg verilerine göre, soya yağı ile palm yağı arasındaki fiyat farkı ton başına yaklaşık 390 dolara ulaştı. Bu seviye, Ekim 2023’ten bu yana görülen en yüksek fark olarak kaydedildi. Geçen yıl bu farkın ortalama 99 dolar seviyesinde olduğu düşünüldüğünde, mevcut ayrışmanın oldukça belirgin olduğu görülüyor.

Söz konusu fiyat farkının arkasında iki farklı dinamik öne çıkıyor. Soya yağı fiyatları yıl başından bu yana yükseliş eğiliminde. Bu artışta, ABD’de biyoyakıt kotalarının artırılacağı beklentisi ve Hindistan ile yapılan ticaret anlaşmasının talebi güçlendireceği öngörüsü etkili oldu. İran savaşıyla birlikte yükselen enerji fiyatları da biyoyakıtların cazibesini artırarak soya yağı fiyatlarını destekledi.

Buna karşılık palm yağı tarafında daha zayıf bir görünüm hâkim. Endonezya ve Malezya’dan güçlü arz beklentileri ile birlikte, başlıca alıcı ülkelere yapılan ihracattaki düşüş fiyatları baskıladı. Malezya’nın 1-20 Nisan dönemindeki palm yağı ihracatı, bir önceki aya göre yüzde 26 geriledi. Bu düşüşte Hindistan, Çin ve Orta Doğu’ya yapılan sevkiyatların azalması etkili oldu.

Ancak oluşan bu geniş fiyat farkı, talep tarafında yeni bir hareketi tetikleyebilir. Mumbai merkezli Murji Meghan Services’ta görev yapan emtia tüccarı Mitesh Saiya’ya göre Hindistan’da stoklar azalıyor ve alıcılar mayıs ayı için henüz yeterli pozisyon almış değil. Saiya, palm yağı ile soya yağı arasındaki fiyat farkının Hindistanlı alıcıları önümüzdeki günlerde daha fazla palm yağı alımına yönlendirebileceğini belirtiyor.

Fiyatlamalara bakıldığında, Malezya Borsası’nda temmuz vadeli palm yağı kontratı gün ortasında yüzde 0,4 yükselerek ton başına 4.518 ringgit seviyesine çıktı. Yılbaşından bu yana artış yüzde 12’ye ulaştı. Chicago’da temmuz vadeli soya yağı yüzde 0,5 yükselerek pound başına 69,64 cent seviyesine çıkarken, önceki günkü yükseliş yüzde 2,1 olmuştu.

Çin Dalian Emtia Borsası’nda eylül vadeli rafine palm yağı yüzde 1,1 artışla ton başına 9.592 yuan olurken, aynı vadeli soya yağı yüzde 0,6 yükselerek 8.522 yuan seviyesine çıktı.

Öte yandan palm yağının gaz yağına göre primi de dikkat çekiyor. Ton başına yaklaşık 66 dolar seviyesinde bulunan bu prim, geçen yılın ortalama 267 dolar seviyesinin oldukça altında bulunuyor. Bu da palm yağının enerji piyasasıyla ilişkili fiyatlamalarda daha zayıf kaldığını gösteriyor.

Genel tabloda, soya yağı güçlü talep beklentileri ve enerji fiyatlarının desteğiyle yukarı yönlü seyrini sürdürürken, palm yağı arz fazlası ve zayıf ihracat nedeniyle geride kalmış durumda. Ancak iki ürün arasındaki açılan fiyat makası, özellikle Hindistan gibi büyük tüketici pazarlarda palm yağı talebini yeniden canlandırabilecek kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.