Pamukta iki yıl sonra bir ilk: Fonlar yeniden yükselişe oynuyor

İran savaşıyla birlikte yükselen enerji fiyatlarının sentetik lif maliyetlerini artırması küresel emtia piyasalarında gözleri pamuğa çevirdi.

Hedge fonlar ve varlık yöneticileri, yaklaşık iki yıl aranın ardından ilk kez pamukta net alım pozisyonuna geçti.

ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) verilerine göre, 14 Nisan ile biten haftada New York pamuk piyasasında uzun pozisyonlar kısa pozisyonları 16.825 kontrat aştı. Böylece Nisan 2024’ten bu yana devam eden net kısa pozisyon serisi sona erdi.

Piyasadaki bu değişimin arkasında enerji fiyatlarındaki yükseliş yer alıyor. Petrol fiyatlarının artmasıyla birlikte polyester ve naylon gibi petrol bazlı sentetik liflerin maliyeti yükselirken, pamuk daha rekabetçi bir alternatif haline geliyor. Fitch Solutions bünyesindeki BMI analisti Bin Hui Ong’a göre bu durum, özellikle tekstil üreticilerinin hammadde tercihlerinde değişime yol açabilir.

Asya’daki tekstil üreticileri, kimyasal lif üretiminde kullanılan girdiler açısından büyük ölçüde Körfez bölgesine bağımlı. Bu nedenle enerji ve petrokimya maliyetlerindeki artış, üreticilerin ürün karışımında daha fazla pamuk kullanımına yönelmesine neden olabilir.

Bloomberg'in haberine göre, fiyat cephesinde de yukarı yönlü hareket dikkat çekiyor. Pamuk vadeli işlemleri savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 22 yükselerek son iki yılın en yüksek seviyelerine yaklaştı. Son altı haftadır süren yükseliş trendi, piyasada güçlü bir momentum oluştuğuna işaret ediyor.

Ancak yükselişi destekleyen tek unsur enerji fiyatları değil. Arz tarafındaki riskler de piyasayı yukarı taşıyor. Savaşın etkisiyle artan gübre maliyetleri, önümüzdeki ekim döneminde pamuk üretimini sınırlayabilir. Bu da küresel arz tarafında daralma ihtimalini gündeme getiriyor.

Nitekim analiz şirketi Cotlook’a göre küresel pamuk piyasasının 2026-2027 sezonunda yaklaşık 295 bin tonluk bir arz açığına geçmesi bekleniyor. Buna ek olarak ABD’de pamuk üretiminin yoğun olduğu bölgelerde devam eden kuraklık, üretim görünümüne yönelik belirsizliği artırıyor.

Uzmanlara göre pamuk fiyatlarındaki yükseliş, petrol fiyatları gerilese bile tamamen ortadan kalkmayabilir. Çünkü 2025 boyunca fiyatları baskılayan arz iyimserliğinin çözülmeye başladığı belirtiliyor. Bununla birlikte yüksek stok seviyelerinin fiyatlardaki artışı sınırlayabilecek bir unsur olduğu da ifade ediliyor.

CFTC verileri, yatırımcı davranışındaki değişimi net şekilde ortaya koyuyor. Uzun pozisyonlar 56.736 kontrata yükselirken, kısa pozisyonlar son 23 ayın en düşük seviyesine geriledi. Bu da piyasada güçlü bir yön değişimine işaret ediyor.

Genel tabloda pamuk piyasası, hem enerji fiyatları hem de arz tarafındaki risklerin etkisiyle yeniden yatırımcı ilgisinin odağına girmiş durumda. Bu görünüm, tekstil sektöründen tarımsal üretime kadar geniş bir zincirde yeni fiyat dinamiklerinin oluşabileceğine işaret ediyor.