Advertisement

Türkiye’nin 10 yıllık Hazine tahvilinin faizi ihraç edilmeye başlandığından bu yana ilk defa yüzde 25’i geçerek rekor tazeledi. Böylece politika faizi ile 10 yıllık tahvil faizi arasındaki fark 11 puana kadar çıktı.

Türkiye’nin kredi temerrüt risk primi (CDS), yıl başından bu yana 20 baz puandan fazla artışla 579 baz puana çıkarken tüm vadelerdeki tahvil faizlerinde de artışlar yaşandı.

Merkez Bankası Eylül’den bu yana 500 baz puan indirimle politika faizini yüzde 19’dan yüzde 14’e kadar indirirken 3 yıldan uzun vadeli tahvillerin tamamında 650 baz puandan fazla faiz artışı gerçekleşti.

23 Eylül’den bu yana faizi en fazla artan vade 5 yıl olurken, 1, 2 ve 3 yıllık tahvillerin faizlerinde görece daha düşük bir yükseliş yaşandı. Bu dönemde 5 yıllık tahvillerin faizi 783 baz puan civarında artarken 10 yıllık tahvillerin faizi de 699 baz puan artış kaydetti.

Altın fiyatları, Fed Başkanı Jerome Powell’ın şahin konuşması sonrasında yükselerek son bir haftanın zirvesine tırmandıktan sonra geriledi. Gram altın ise küresel altın fiyatlarındaki yükseliş ve dolar/TL’deki yüksek seyirle 800 TL’nin üzerinde bulunuyor.

Altın yatırımcıları, Powell’ın açıklamaları sonrasında bugün saat 16:30’da açıklanacak ABD enflasyon verisine odaklandı. Ülkede enflasyon Kasım’da yıllık yüzde 6,8 olarak gerçekleşirken, Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin medyan beklentisi Aralık ayında enflasyonun yüzde 7,1’e ulaşacağı yönünde oldu.

Powell konuşmasında, ABD ekonomisinin en hızlı şekilde geliştiğini ve işgücü piyasasının “inanılmaz bir şekilde” iyileştiğini söyledi.

Faiz artırımı hakkında yaptığı değerlendirmede, “Fed, enflasyonu soğutmak için daha fazla agresif faiz artışı gerekiyorsa bunu yapacaktır” diyen Powell, düşük enflasyon çağında para politikası çerçevesini güncellediklerini ve enflasyon artışının pandemi ile ilişkili bozukluklara bağlı olarak geliştiğini açıkladı.

Fed’in para politikasını sıkılaştıracağına yönelik şahin mesajları sonrasında altının kayıp yaşamaması, parasal sıkılaşmanın ve faiz artırımlarının çoktan fiyatlanmış olabileceğine işaret ediyor.

“Küresel tahvil faizleri salgın döneminin en yüksek seviyesinde bulunmasına rağmen altın çok da kötü performans göstermiyor” diyen Oanda Kıdemli Piyasa Analisti Edward Moya, Fed’in bilançosunu küçültmesinin getirisi eğrisini düzleştireceğini ve bunun da altını destekleyeceğini söyledi.

Ons altın fiyatı

Yeni haftaya da düşüşle başlayan ons altın, salı günü Powell’ın açıklamaları sonrasında yeniden yükselişe geçerek 1.823 dolara kadar tırmandı. Sonrasında hafif bir gerileme kaydeden değerli metal, çarşamba günü sabah saatlerinde 1.818 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Gram altın fiyatı

Gram altın, geçen haftanın başında 816 TL’ye kadar tırmandıktan sonra dolar/TL’deki düşüşle 750 TL civarına kadar gerilemişti. Geçen haftanın ortasında 800 TL sınırına çıpa atan gram altın, yeni haftaya da bu seviyelere yakın bir seyirle 796 TL civarında başladıktan sonra çarşamba günü sabah saatlerinde 804 TL seviyesinde bulunuyor.

TAHSİN AKÇA

Metal işçi sendikaları ve işveren sendikası arasındaki görüşmeler anlaşmayla tamamlandı.

Anlaşma sonucunda işçilere yüzde 65,67 oranında zam yapılacak.

Anlaşmayla metal işçilerinin ortalama ücretine brüt 4 bin 181 lira, net yaklaşık 3 bin 554 lira zam yapılmış oldu. Böylece metal işçilerinin ortalama net ücreti 5 bin liradan 8 bin 554 liraya yükselmiş olacak. Sosyal haklarla birlikte ortalama net ücret 9 bin liraya yaklaşacak.

İşçi kesimi yüzde 76,21'lik zam talep ederken, işveren tarafının teklifi yüzde 50,45 olmuştu.

Buna göre birinci 6 ay tüm işçilerin saat ücretine yüzde 10, bunun üzerine 3 lira 70 kuruş seyyanen zam olacak.

İkinci 6 ay ise tüm işçilerin saat ücretine yüzde 30 oranında zam yapılacak. Enflasyonun bu oranın üzerinde gerçekleşmesi halinde, enflasyon oranı geçerli olacak.

Sözleşmenin üçüncü ve dördüncü 6 aylarında ise enflasyon oranında artış yapılacak.

Sosyal haklarda da artış belli oldu

Anlaşmaya göre işçilerin sosyal haklarına birinci yılına yüzde 35 artış sağlandı. İkinci yılına ise enflasyon oranında zam yapılacak.

Kurban bayramı yardımı birinci yıl için bütün gruplara yüzde 75 oranında artırıldı.

Son olarak, ilki bu Ocak ayı olmak üzere herkese net 400 liralık erzak çeki ve 2023 Ocak ayında yine net 400 liralık erzak çeki verilecek.

MESS Başkanı Akkol: Süreç boyunca yapıcı adımlar attık

MESS Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol toplu sözleşme ile ilgili şunları ifade etti:

Amacımız, metal sanayisinin büyümesini ve gelişmesini sağlamak. Süreç boyunca, sektörümüzün ülkemiz sanayisinde oynadığı kritik rolü göz önünde bulundurarak uzlaşma için yapıcı adımlar attık. Yeni nesil sendikacılık anlayışımızla, metal sektörünün çalışma hayatında öncülük ettiğimiz büyük değişimi ve iyileşmeyi daha da ileriye taşımak için tüm imkanlarımızı seferber ediyoruz. Ülkemiz ekonomisi ve ihracatı açısından büyük önem taşıyan sektörümüzde varılan bu anlaşma ile istihdam, çalışma barışı ve sektörün rekabet gücü korundu.

JP Morgan Chase CEO'su Jamie Dimon, Fed'in ekonomiyi çok ağır şekilde sarsmadan faiz artırımları yolu ile enflasyonu kontrol altına alabileceğini söyledi.

"Eğer şanslıysak, Fed enflasyonu yavaşlatabilir ve bir yumuşak iniş gerçekleştirebiliriz" diye konuşan Dimon,"Atılacak adımlar biraz iğneye iplik takmak gibi olacak" ifadelerini kullandı.

Enflasyonun Fed'in düşündüğünden kötü olması olasılığının hala var olduğunu da belirten Dimon, Fed'in faizleri hali hazırda beklenenden daha fazla artırmaya ihtiyacı olabileceğini vurguladı. "Eğer sadece 4 faiz artırımı olur ise ben kişisel olarak şaşırım" ifadelerini kullanan Dimon, "25'er baz puanlık 4 faiz artırımı çok küçük bir miktar ve ekonominin bunu absorbe etmesi çok kolay olur" ifadelerini de kullandı.

Goldman Sachs 2022'de Fed'den dört faiz artırımı bekliyor

Goldman Sachs Group Inc.'ye göre, ABD Merkez Bankası Fed bu sene yüksek olasılıkla dört faiz artırımı gerçekleştirecek ve en geç Temmuz ayında bilanço küçültmeye başlayacak.

Jan Hatzius tarafından kaleme alınan araştırma notunda ABD iş gücü piyasasındaki toparlanmanın ve 14-15 Aralık'ta gerçekleşen Fed toplantı tutanaklarındaki şahin sinyallerin daha hızlı bir normalleşmeye işaret ettiği bildirildi.

Hatzius, "Risklerin daha öncekinden daha erken bir sürece işaret etmesi sebebiyle bilanço küçültmesine ilişkin tahminimizi Aralık'tan Temmuz'a çekiyoruz. Bu noktada enflasyon yüksek ihtimalle hedeflenenin çok üzerinde kalacak. Mart, Haziran ve Eylül aylarında görmeyi beklediğimiz faiz artırımlarına Aralık ayını da ekledik" ifadelerini kullandı.

Cari denge Kasım ayında 2,68 milyar dolar açık verdi.

Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin beklentisi ödemeler dengesinin Kasım ayında 2,5 milyar dolar açık vermesi yönündeydi.

Ekim ayında cari dengede 3,14 milyar dolarlık fazla kaydedilmişti. Ağustos ve Eylül aylarında da cari dengede fazla görülmüştü.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre Kasım ayında 12 aylık cari açık 14,3 milyar dolar oldu.

TCMB'nin değerlendirmesine göre Kasım ayın ödemeler dengesinin açık vermesinde, hizmetler dengesi kaynaklı net girişlerin bir önceki yılın Kasım ayına göre 794 milyon dolar artarak 1,92 milyar dolara yükselmesi ve ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının 385 milyon dolar azalarak 3,48 milyar dolar olarak gerçekleşmesi etkili oldu.

Çekirdek cari dengede fazla kaydedildi

Çekirdek cari denge göstergesi olan altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı Kasım ayında 2,41 milyar dolar fazla verdi. Bir önceki yılın Kasım ayında bu rakam 1,14 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Net hata noksanda rekora yakın fazla

TCMB verileri içinde net hata noksandaki rekora yakın fazla dikkat çekti. Buna göre Kasım ayında net hata noksan 4,46 milyar dolar fazla verdi.

Net hata noksanda geçen yılın Kasım ayında 4,57 milyar dolarla rekor fazla gerçekleşmişti.

Resmi rezervlerde artış gerçekleşti

TCMB verilerine göre Kasım'da doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 359 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Portföy yatırımları ise 1,45 milyar dolar tutarında net çıkış kaydetti.

Resmi rezervlerde bu ay 2,83 milyar dolar net artış gözlendi.

Kasım'da dış ticaret açığı artmıştı

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Kasım ayı verilerine göre Kasım ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,9 artarak 5 milyar 54 milyon dolardan, 5 milyar 402 milyon dolara yükseldi.

İhracat Kasım'da, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33,7 artarak 21 milyar 506 milyon dolar, ithalat yüzde 27,3 artarak 26 milyar 908 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Binance Coin, Solana, Cardano gibi kripto paralar yüzde 36’dan fazla düşüş kaydederken değeri başka bir dayanak varlığa bağlı olan sabitkoinlerin piyasa değerleri artış gösterdi.

Tether’in (USDT) piyasa değeri salı günü 78,5 milyar dolara ulaşırken USD Coin’in (USDC) piyasa değeri Solana’yı geçerek 44 milyar dolara tırmandı.

Alpha Impact CEO’su Hayden Hughes, sabitkoinlerin yatırımcıları çekmesinin ardında yatan en büyük sebebin cazip faiz oranları olduğunu söylüyor.

“Piyasadaki yatırımcılar kaldıraç kullanarak belirli varlıkları speküle etmek istiyor. Bu da sabitkoinlerini ödünç verenler için tamamen teminata bağlanmış yüzde 10-19 arasında getiri demek” diyen Hughes, piyasanın oynak olduğu dönemlerde bunun Bitcoin almaktan daha cazip olduğunu söyledi.

Bitcoin pazartesi günü sert bir düşüşle Eylül’den bu yana ilk defa 40 bin doların altını görmüştü. Kripto para piyasalarının geneline yayılan satış dalgası sonrasında Bitcoin salı günü toparlayarak yeniden 42 bin doların üzerine tırmandı.

BofA’dan balon uyarısı

Piyasada son günlerde kriptoda yine balon tartışmaları gündeme gelmişti. Aralarında Michael Hartnett’in de olduğu BofA stratejistleri, merkez bankası sıkılaştırmalarıyla sadece kripto paralarda değil, paladyum, teknoloji hisseleri ve tarihsel olarak riskli varlıklardaki balonların “eş zamanlı olarak patladığını” belirtti.

Infrastructure Capital Advisors Portföy Yöneticisi Jay Hatfield de “Fed’den gelen likiditedeki azalma, hem öz sermaye risk priminin hem de faiz oranlarının yükselmesine neden olacak ve bu da, para kaybettiren teknoloji hisse senetlerine ve özellikle kripto para birimlerine yapılan momentum odaklı yatırımlar da dahil olmak üzere piyasadaki en riskli varlıkları orantısız bir şekilde etkilemeye devam edecek” değerlendirmesini yaptı.

Altın fiyatları, yatırımcıların çarşamba günü açıklanacak enflasyon verisine odaklanması ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın enflasyon yorumları sonrasında yükseldi. Gram altın da dolar/TL’deki yatay seyre rağmen küresel altın fiyatlarındaki yükselişle 800 TL’yi gördü.

ABD Aralık ayı tüketici enflasyonu çarşamba günü saat 16:30’da açıklanacak. Ülkede enflasyon Kasım’da yıllık yüzde 6,8 olarak gerçekleşirken, Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin medyan beklentisi Aralık ayında enflasyonun yüzde 7,1’e ulaşacağı yönünde oldu.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, Senato Bankacılık Komitesi öncesinde yaptığı konuşmada, bankanın araçlarını yüksek enflasyonun kalıcı hale gelmesini önlemek için kullanacaklarını ifade etti.

Salgın sonrası ekonominin bazı açılardan farklı olabileceğini, hedeflerin peşinde koşarken bu farklılıkları hesaba katmak gerekeceğini vurgulayan Powell, bu doğrultuda para politikasının sürekli gelişen ekonomiye ayak uydurarak geniş ve ileriye dönük bir bakış açısı benimsemesi gerektiğini bildirdi.

Fed’in para politikasını sıkılaştıracağına yönelik şahin mesajları sonrasında altının büyük kayıplar yaşamaması, parasal sıkılaşmanın ve faiz artırımlarının çoktan fiyatlanmış olabileceğine işaret ediyor.

“Küresel tahvil faizleri salgın döneminin en yüksek seviyesinde bulunmasına rağmen altın çok da kötü performans göstermiyor” diyen Oanda Kıdemli Piyasa Analisti Edward Moya, Fed’in bilançosunu küçültmesinin getirisi eğrisini düzleştireceğini ve bunun da altını destekleyeceğini söyledi.

Ons altın fiyatı

Ons altın, 2021’in son günlerindeki yükselişten sonra geçen haftaya 1.830 dolar civarında başlamıştı. Hafta ortasına kadar inişli çıkışlı bir seyir izleyen değerli metal, haftayı yüzde 2’den fazla düşüşle kapatmıştı. Yeni haftaya da düşüşle başlayan ons altın, salı günü yeniden yükselişe geçerek 1.805 dolara kadar tırmandı.

Gram altın fiyatı

Gram altın, geçen haftanın başında 816 TL’ye kadar tırmandıktan sonra dolar/TL’deki düşüşle 750 TL civarına kadar gerilemişti. Geçen haftanın ortasında 800 TL sınırına çıpa atan gram altın, yeni haftaya da bu seviyelere yakın bir seyirle 796 TL civarında başladıktan sonra salı günü sabah saatlerinde 801 TL seviyesinde bulunuyor.

İnşaat maliyet endeksi, 2021 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 7,94, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 48,87 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 10,71, işçilik endeksi yüzde 0,25 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 60,13, işçilik endeksi yüzde 22,50 arttı.

Bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 7,77, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 48,79 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 10,54, işçilik endeksi yüzde 0,26 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 60,29, işçilik endeksi yüzde 22,55 arttı.

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 8,51, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 49,15 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 11,28, işçilik endeksi yüzde 0,18 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 59,62, işçilik endeksi yüzde 22,29 arttı.