UAEA'dan İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ilişkin açıklama

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, İran'ın daha önce beyan ettiği 440 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun mevcut durumunun doğrulanabilmesi için ülkenin nükleer tesislerine erişim sağlanması gerektiğini bildirdi.

Grossi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) "Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi" başlıklı oturumunda İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

UAEA'nın İran ile çözüme kavuşturulamayan tüm güvence denetimi sorunlarını açıklığa kavuşturmak için çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Grossi, zenginleştirilmiş uranyumun durumunun doğrulanmasına ilişkin sorunun beş yılı aşkın süredir çözülemediğini ifade etti.

Grossi, "Haziran 2025'te, askeri saldırıların başlamasıyla birlikte Ajans, İran'da doğrulama faaliyetlerine devam edemedi ve o ayın sonunda güvenlik nedenleriyle tüm müfettişlerimizi ülkeden çekmek zorunda kaldık. Müfettişler aylardır geri dönmeye hazır bekliyor" ifadesini kullandı.

İran'ın nükleer tesislerine erişim çağrısı

İran'ın, UAEA'nın güvence denetimleri kapsamındaki nükleer malzemeleri doğrulayabilmesi için gerekli bilgi ve erişim imkânlarını sağlamadığını belirten Grossi, Buşehr Nükleer Santrali'nin bu durumun tek istisnası olduğunu söyledi.

Grossi, "Buşehr bağlamında İran, kullanılmış yakıtın yeni bir kuru depolama tesisine transferinden önce doğrulanması için gerekli güvenlik ekipmanlarının teslimatını düzenlemek üzere UAEA ile yapıcı bir şekilde işbirliği yapmıştır" dedi.

İran'ın daha önce beyan ettiği nükleer malzemelerin durumunun özellikle endişe yarattığını vurgulayan Grossi, bunlar arasında 440 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum bulunduğuna dikkati çekti.

Grossi, söz konusu malzemelerin mevcut durumunun doğrulanabilmesi için Tahran yönetimine UAEA ile gecikmeden işbirliği yapma çağrısında bulundu.

Grossi, “İran'ı güvenlik önlemleriyle ilgili soruları açıklığa kavuşturmaya ve UAEA'nın ilgili tüm tesisleri ve malzemeleri doğrulayabilmesi için ihtiyaç duyduğu bilgileri ve erişimi sağlamaya davet ediyorum. Bu, İran'ın yasal yükümlülüğüdür" değerlendirmesinde bulundu.