Advertisement

İRFAN DONAT

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dün akşam Kabine Toplantısı’nın ardından açıkladığı Dövize endeksli Türk lirası mevduatları ile ilgili yeni düzenlemelerin ayrıntıları netleşirken gözler tarımsal girdilerdeki fiyat hareketlerine çevrildi.

Dolar/TL 'nin 18'i aşmasının ardından açıklanan Türk Lirasını Teşvik Paketi ile 11 TL seviyesine kadar gerileyen döviz kurunun ardından Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEMBİR) Başkanı Ülkü Karakuş'dan açıklama geldi.

Aynı zamanda Ankara Ticaret Odası Yönetim Kurulu Sayman Üyesi olan Ülkü Karakuş, hayvancılık yapan işletmelerin gözü ve kulağının yem fiyatlarında olduğunu ifade ederek, yem sanayicileri olarak dövizin düşmesi ile birlikte fiyatlarda indirime gideceklerini söyledi. Karakuş, miktarın oranı, yemlerin çeşidine bağlı olarak yem fiyatlarında yüzde 5-13 arasında indirim yapacaklarını ifade etti.

Bloomberg HT'ye değerlendirmelerde bulunan Ülkü Karakuş, "Yaklaşık bir aydır döviz kurunda meydana gelen olağanüstü artıştan dolayı yem sektörü yüzde 50 ile dövize bağlı olduğu için fiyatlarda ayarlama yapmıştı. Ancak dün itibariyle ortaya çıkan yeni durumdan sonra Türkiye'deki yem fiyatlarında yaklaşık yüzde 5-13 civarında, yemin cinsine göre fiyat düşmeleri yapılacaktır. Bu durumun stabil hale gelmesi sektörümüz açısından dolayısıyla hayvancılık açısından çok önemlidir. Bunun öngörülebilir olması gerektiğini her platformda dile getiriyoruz. Önemli olan Türkiye'nin makro hedeflerine ulaşması yolunda atılacak adımlardan sanayicinin de mutlaka önceden haber alması ve bunu kendi bütçesi içerisinde değerlendirmesi önemlidir. Biz, dövizin stabil halde, oynaklığının çok düşük olduğu pazar koşullarını arıyoruz. Bunu her mihvalde konuşuyoruz. Dolayısıyla 18 seviyesindeki dövizin anormal olduğunun bilincindeydik. Ancak bunların öngörülebilir olması ve planlamaların sağlıklı bir şekilde yapılması herkes açısından çok önemli" dedi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ekonominin gündemine oturan dövize endeksli Türk lirası mevduatın detaylarını açıkladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada söz konusu enstrümanla ilgili şu bilgiler verildi:

Ürün, gerçek kişilerce TL vadeli hesaplar üzerinde işleyecek faiz ile hesap açılış ve vade tarihlerindeki kur değişim oranı kıyaslanacak, yüksek olan oran üzerinden hesap nemalandırılacak ve bu mevduat ürününe stopaj uygulanmayacak.

Kur farkı hesaplamaları için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) her gün saat 11:00'de dolar döviz alış kuru yayınlayacak.

Vade sonunda kur değişiminin faiz oranı üzerinde kalması halinde oluşabilecek fark müşteri hesabına TL olarak yansıtılacak.

Minimum faiz TCMB politika faizi olacak

Hesaplar 3,6,9 ve 12 ay vadelerle açılabilecek olup, minimum faiz oranı TCMB Politika Faiz Oranı olarak uygulanacak.

Sisteme isteyen her banka katılabilecek.

Vadeden önce hesaptan para çekilmesi durumunda hesap vadesiz hesaba dönüşecek, faiz hakkı ortadan kalkacak.

Hesabın açıldığı tarihteki TCMB kuru ile hesabın kapatıldığı tarihteki TCMB kurundan düşük olan üzerinden hesap bakiyesi güncellenecek.

Söz konusu ürünün katılım bankacılığında uygulanması konusunda da çalışmaların yürütüldüğü belirtildi.

Denizbank Genel Müdürü Hakan Ateş: Karmaşık bir ürün değil

Denizbank Genel Müdürü Hakan Ateş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dün açıkladığı dövize endeksli TL mevduat ile tasarruf sahiplerine serbest bir opsiyon ve avantaj sunulduğunu söyledi. Bankalara iletilen bir miktar sınırlaması olmadığını belirten Ateş, yeni kararlarla oynaklığın dengeleneceğini belirtti.

Habertürk yayınında konuşan Ateş, “Çok karmaşık bir ürün değil. Bu serbest bir opsiyon sunmak, bir avantaj vermek. Kime? Tasarruf mevduatı sahiplerine. Düşüncem 3-6-12 aylar gibi vadelerde vatandaş parasını belli bir faizden, ister kamu ister özel hangi bankaya yatırırsa yatırsın vade sonunda arada bir fark olursa, ana para artı faizin üzerinde bir kur artışı olursa bu Hazine tarafından karşılanıyor. Böyle yapılacağı bize teyit edildi” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan duyurmuştu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslendi.

Konuşmasında, ekonomideki son gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulunan Erdoğan, tasarruflarını değerlendirirken kurdaki yükselişten kaynaklanan kaygılarını gidermek isteyen vatandaşlara yeni bir finansal alternatif sunacaklarını belirterek, "Bundan sonra hiçbir vatandaşımızın 'kur daha yüksek olacak' diye mevduatını Türk lirasından Dövize geçirmesine ihtiyaç kalmayacak." dedi.

Türk lirası tarihi bir hafta yaşıyor. Pazartesi akşam saatlerinde 18,36 ile tarihi yüksek seviyeye çıkan kur, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın TL'yi özendirme paketinin ardından adeta çakıldı.

Dolar/TL, pazartesi günü kabine toplantısı öncesinde 18 seviyesini aşarak rekor kırdıktan sonra TL’yi özendirici önlemlerin açıklanmasıyla gerileyerek 12,27 seviyesine kadar düştü.

Dolar kuru salı günü sabah saatlerinde yüzde 14'ten fazla düşüşle 11,09 seviyesini test ettikten sonra yeniden yükselişe geçerek yeniden 14 seviyesinin üzerine çıktı. 14,37 ile gün içi zirvesini gören dolar/TL, sonrasında yeniden gerileyerek 12,70'in altına indi.

Türkiye’nin CDS’i 592 baz puan seviyesinde bulunurken 10 yıl vadeli tahvil faizi yüzde 23,04 civarında seyrediyor.

Türk lirasının 1 aylık ima edilen oynaklığı salı günü 62,62’ye ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Gösterge en son 13 Ağustos 2018’de 61,47 seviyesine kadar tırmanmıştı.

TL'yi özendirme paketi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslendi.

Konuşmasında, ekonomideki son gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulunan Erdoğan, tasarruflarını değerlendirirken kurdaki yükselişten kaynaklanan kaygılarını gidermek isteyen vatandaşlara yeni bir finansal alternatif sunacaklarını belirterek, "Bundan sonra hiçbir vatandaşımızın 'kur daha yüksek olacak' diye mevduatını Türk lirasından Dövize geçirmesine ihtiyaç kalmayacak." dedi.

Erdoğan, "Tasarruflarını değerlendirirken kurdaki yükselişten kaynaklanan kaygılarını gidermek isteyen vatandaşlarımıza yeni bir finansal alternatif sunuyoruz. Bu yeni araç şöyle işleyecektir; insanlarımızın bankadaki TL varlığını, mevduat kazancı kur artışından yüksekse bu getiriyi elde edecek. Kur getirisi mevduat kazancının üstünde ise aradaki fark doğrudan vatandaşımıza ödenecek bu kazanç stopaj vergisinden muaf tutulacak" diye ekledi.

TBB/Çakar: Cumhurbaşkanının açıklaması sonrasında 1 milyar dolar bozduruldu

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Yönetim Kurulu Başkanı ve Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı TL mevduata 'kur farkı' sistemine kamu ve özel bütün bankaların dahil olabileceğini söyledi. Çakar açıklamasında, "Cumhurbaşkanının açıklaması sonrasında şu ana kadar 1 milyar dolar bozduruldu." dedi.

Habertürk TV'de Kübra Par'ın sorularını yanıtlayan Çakar, kamu ve özel, bütün bankaların dahil olabileceğini söylediği sistemi şöyle anlattı: “Sabah bizim şubeye geldiğinizde sizin 100 bin dolarınız olsun. Size belli bir vade vereceğiz. Buradaki vade konusu sizin tercihiniz çerçevesinde şekillenecek husus. O vade sonuna geldiğinde kur hangi seviyedeyse biz o günkü kurdan paranızı değerlendiriyor olacağız. Vade sonundaki faizli bakiyenizle o günkü kur seviyesinde paranızın geldiği noktada hangisi yüksekse onu alacaksınız. Yabancı para mevduatınız bozdunuz bugünkü kurdan yine belli bir vadeyle o ürünü aldınız. O ürünün vade tarihindeki kur bugünkü kur ya da o zamanki kur hangisi yüksekse o zamanki kurdan paranızı alırsınız.”

Altın fiyatları haftaya 1.800 doların üzerinde başladıktan sonra yatırımcıların Omikron varyantından kaynaklanan belirsizliklere odaklanmasıyla geriledi. Gram altın ise pazartesi günü 1.060 TL’ye kadar tırmandıktan sonra dolar kurundaki gerilemeyle 800 TL’nin altına indi.

Dolar/TL’nin pazartesi günü 18,36 seviyesine kadar tırmanmasıyla 1.000 TL’nin üzerine çıkan gram altın, TL’yi özendirici önlemlerin açıklanması sonrasında gerileyen dolar kurunu takip ederek 700 TL civarına kadar indi. Gram altın, dolar kurunun yeniden yükselmesiyle yeniden 800 TL'nin üzerine çıktı.

Doların en çok işlem gördüğü 10 para birimine karşı performansını ölçen Bloomberg Dolar Spot Endeksi yatay bir seyir izlerken 10 yıl vadeli ABD Hazine tahvil faizleri yüzde 1,42 seviyesinde bulunuyor.

Ons altın fiyatı

Ons altın, Fed toplantısının yarattığı belirsizliğin kalkmasıyla geçen haftaki kayıplarını silerek haftayı 1.800 doların üzerinde kapatmıştı. 4 haftanın ardından ilk defa haftayı kazançla kapatan ons altın, yeni haftaya düşüşle başlayarak 1.792 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Gram altın fiyatı

Gram altın, küresel altın fiyatlarının 1.800 dolara çıkması ve dolar/TL’deki yükselişe geçen haftayı 950 TL civarında kapatmıştı. Haftaya dolar/TL’deki yükselişten destek bularak 1.000 TL'nin üzerinde başlayan gram altın, salı günü 700 TL'ye kadar geriledikten sonra kurun yeniden yükselmesiyle 804 TL civarında işlem görüyor.

Analistlerin yaptığı tahminlerin ortalamasına göre, Stoxx 600 Europe Endeksi gelecek 12 ayda yüzde 16 civarında yükseliş kaydedebilir. Merkez bankalarının parasal genişlemeyi azaltmaya başlamalarına rağmen analistlerin borsalar için fiyat tahminlerini yukarı yönlü güncellemeye devam etmesi piyasalardaki iyimser görünümün de habercisi.

Goldman Sachs ise Senatör Joe Manchin'in Biden'in sosyal harcama ve vergi planına destek vermeyi reddetmesi sonrasında ABD ekonomisi için büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti.

"Yeniden Daha iyi İnşa Et" tasarısının Kongre'den geçmemesinin 2022 yılında ABD'de GSYH büyümesini azaltacağını savunan Goldman Sachs, daha önce yüzde 3 olarak açıkladığı 2022 ilk çeyrek büyüme tahminini yüzde 2'ye indirdi.

Goldman Sachs ekonomisti Jan Hatzius yaptığı değerlendirmede, "Senatör Manchin'in Yineden Daha İyi İnşa Et tasarısına destek vermeyeceğini açıkça ifade etmesi sonrasında bu tasarıya ilişkin öngörülerimizi ekonomik tahminlerimizden çıkardık" dedi.

Avrupa’da doğalgaz fiyatları havaların soğumasından dolayı artan tüketim ve Rusya’dan gelen doğalgaz miktarının azalmasıyla yükselişini sürdürdü. Hollanda 1 ay vadeli TZT doğalgazın fiyatı megavatsaat başına 151,6 euroya tırmandı.

Rusya’nın Yamal üzerinden Almanya’nın Mallnow kompresörüne aktardığı doğalgaz miktarı salı günü sıfıra indi. Avrupa’da bu hafta havaların soğuması ve doğalgaz aktarımının azalmasıyla enerji piyasasındaki kriz giderek derinleşiyor.

Almanya’da yer alan ve Yamal-Avrupa boru hattının son bulduğu Mallnow kompresörünün yüzde 30 kapasitesi geçen hafta seri olarak yapılan ihalelerle Gazprom tarafından ayırtılmıştı. Fakat Gazprom pazar gününden beri Yamal üzerinden aktardığı gaz miktarını yarıya indirerek 35 milyon metreküpten 17 milyon metrekübe düşürdü.

Denizbank Genel Müdürü Hakan Ateş, Habertürk'te gündemdeki konularla ilgili soruları yanıtladı.

Ateş'in konuşmasında öne çıkan satırlar şöyle:

Her şeyden önce seri toplantılar yapıldı, Bankalar Birliği olarak. Bu çerçevede sayın bakan, BDDK ve Merkez Bankası ile görüşüldü.

Türkiye Cumhuriyeti en yetkili ağızdan, Sayın Cumhurbaşkanı ile serbest piyasa ekonomi ve kambiyo rejimine tam tamına bağlı olduğunu söylemiş oldu.

"Çok karmaşık bir ürün değil"

Çok karmaşık bir ürün değil. Bu serbest bir opsiyon sunmak, bir avantaj vermek. Kime? Tasarruf mevduatı sahiplerine.

Düşüncem 3-6-12 aylar gibi vadelerde vatandaş parasını belli bir faizden, ister kamu ister özel hangi bankaya yatırırsa yatırsın vade sonunda arada bir fark olursa, ana para artı faizin üzerinde bir kur artışı olursa bu Hazine tarafından karşılanıyor.

Böyle yapılacağı bize teyit edildi.

Bir kurumlar tarafı var. İthalat yapacak olanlar, ihracatçılar var. Bu tür firmalar için TCMB bugünkü kurdan sadece faiz farkı gözeterek forward talep edebilecek.

"Sistemde sıcak para spekülatörleri yok"

Sıcak para spekülatör yok sistemde. Böyle bir hareket görmedik piyasada. Tasarruf mevduatı sahiplerinin sakinleşmesi onları rahatlatacaktır.

İkinci kesim kurumlar. Kurumların zorunlu ithalat ihtiyaçları var. Bir forward kur vererek, bir ay iki ay altı ay sonra ihtiyacın olacak dövizi bugünden alma. Bunu karşılayacak durum da var. 5 kez müdahale etti TCMB.

"Bize iletilen bir miktar sınırlaması yok"

Bu kararlarla oynaklık stabilize olacak.

Bize iletilen bir miktar sınırlaması yok.

BES'e getirilen yüzde 5 ilave var. Batı bununla gelişti ve uzun vadeli fon ihtiyaçlarını bu ürünü ciddi kullanarak karşıladı.

Kurun aşağı inmesi, umuyoruz ki fiyat seviyelerinin aşağı inmesi, köpük geri alındığı zaman enflasyonu da olumlu etkileyeceği için döviz talebini de asgaride tutacaktır.

"Konvansiyonel ürün gibi niteleyemeyiz ama piyasanın içinde mi içinde"

Stopaj gibi önemli bir yükü de üzerinizde alıyor. Şu an o en önemli zirve aşıldı. Bundan sonrası güvendir. Bu tür şeyi çok fazla konvansiyonel ürün gibi niteleyemeyiz ama piyasanın içinde mi içinde.

Şunu da unutmayalım. 2.5 -3 yılda pandemi döneminde dört büyük merkez bankası 25 trilyon dolar büyüdü yani para bastı.

Bu da dünyadaki tasarruf eylemini yüzde 4'lerden 12'lere çıkardı ve harcanabilir geliri çok artırdı. Bunun neticesinde emtia fiyatları, enerji fiyatları çok arttı.

Bütün dünyada enflasyonist bir baskı ama biz kendi içimizde oynaklığı önlemek ve enflasyon ve faiz düzeyini, kur düzeyiyle birlikte üçlü bir ayak olarak dengeli bir şekilde götürmek için çok alışılmış olmayan ama piyasanın içinde bir uygulamayla stabilizasyon sağlandı.

"Bankalar parayı faiz düşerken kazanır, yükselirken değil"

Kurumlara verilen forward garantileriyle onların talepleri de makul düzeye inecek. Kur seviyesi makule çekildiği gibi enflasyonu da makul düzeylere çeker.

Çok ciddi rakamlarla her yıl muhabir bankalarla iyi ilişkisi sayesinde sendikasyon diye bir pazar oluştu.

Dolayısıyla bu da Türkiye'ye özgü bir üründür. Hiçbir mali piyasada böyle bir sendikasyon piyasasına ben şahsen rastlamadım.

Bir ürün geldi bu dünyada yok, çalışır çalışmaz diye hüküm vermek doğru değil.

İstikrar herkesin yararına. Bankalar parayı faiz düşerken kazanır, yükselirken değil.