"Ekim ayında mali tedbirler gözden geçirilmeli"

ALARA AKGÜN

Merkezi yönetim bütçesi Ağustos ayında 12,9 milyar TL fazla verirken, Ocak-Ağustos dönemindeki bütçe açığı 1,3 trilyon TL olarak gerçekleşti.

Bloomberg HT’ye değerlendirmelerde bulunan TEPAV Merkez Direktörü Prof. Dr. H. Hakan Yılmaz, Ağustos ayında bütçenin fazla vermesinin olumlu olduğunu ancak geçen yılın aynı ayına kıyasla bütçe performansında belirgin bir zayıflama görüldüğünü belirtti. Ağustos aylarında bütçenin genel olarak fazla verdiğini hatırlatarak, “Geçen yıl Ağustos ayında 96 milyar TL fazla vermiştik. Bu yıl ise 12 milyar TL civarında fazla verdik. Geçen seneye göre bütçe dengesi açısından yüzde 86’lık bir düşüş var. Ancak yine de fazla veriyor olması önemli” diye konuştu.

“Vergi gelirleri tahsilatında düşüş söz konusu”

Yılmaz, yılın ilk sekiz aylık döneminde bütçenin gelir ve gider tarafındaki eğilimlerin yakından izlenmesi gerektiğine işaret etti. Dönem boyunca harcamalardaki artış eğiliminin sürdüğünü belirterek, buna karşılık vergi gelirleri tahsilatında düşüş görüldüğünü söyledi. Gelir tarafındaki yavaşlamanın devam etmesi halinde bütçe açığının yılın kalan bölümünde yukarı yönlü hareket edebileceği uyarısında bulundu. Bütçe performansının yalnızca harcamalar üzerinden değil, gelir tahsilatındaki gelişmelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Maliye politikasının dezenflasyona desteği net gösterilmeli”

Yeni Orta Vadeli Program’daki bütçe hedeflerini de değerlendiren Yılmaz, faiz dışı harcamalara ilişkin tahminlerde yaklaşık 6 puanlık artış bulunduğuna dikkat çekti. Enflasyonla mücadelede para politikasının yanında maliye politikasının da daha güçlü rol üstlenmesi gerektiğini belirterek, “Maliye politikasının dezenflasyona desteği net olarak gösterilmeli. Dezenflasyona katkı verecek mali önlem seti açıklanmalı” dedi. Özellikle yılın son çeyreğine girilirken bütçe politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyerek, “Ekim ayında mali tedbirler gözden geçirilmeli” değerlendirmesinde bulundu.

“Motorindeki artış 8 ayda yüzde 90’lara geldi”

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki maliyet etkisine de dikkat çeken Yılmaz, motorindeki artışın sekiz aylık dönemde yüzde 90’lara ulaştığını söyledi. Enerji ve akaryakıt maliyetlerindeki yükselişin üretimden ulaştırmaya kadar geniş bir alanda fiyatlara yansıma potansiyeli taşıdığına işaret ederek, bu görünümün maliye politikasının dezenflasyon sürecindeki rolünü daha önemli hale getirdiğini ifade etti.

“Önceliği tartışmalı yatırımlar bekletilebilir”

Yılmaz, bütçede harcama kontrolü açısından kamu yatırım programının da yeniden ele alınabileceğini söyledi. Mevcut yatırım programındaki projelerin önceliklendirilmesini önererek, “Mevcut yatırım programında önceliği tartışmalı yatırımlar bekletilebilir” dedi. Yılmaz’ın değerlendirmesine göre, aciliyeti daha düşük yatırımların ötelenmesi yoluyla kamu harcamalarında alan yaratılması, maliye politikasının dezenflasyona katkısını artırabilecek seçeneklerden biri olabilir. Yılın kalan bölümünde bütçe açısından temel risklerden birinin gelir performansı olacağını belirterek, vergi tahsilatındaki yavaşlama ile harcamalardaki artış eğiliminin birlikte sürmesi durumunda bütçe açığının OVP hedefleri açısından daha yakından takip edilmesi gerekeceğini kaydetti.