El Nino pirinç fiyatlarını ısıtmaya başladı

Asya'da pirinç piyasası yeniden hareketleniyor. Özellikle Vietnam'da ihracat fiyatları son haftalarda belirgin şekilde yükselirken, piyasada arzın daralması ve El Nino kaynaklı üretim riskleri fiyatları destekleyen başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.

Sektör temsilcilerine göre, uluslararası hava tahmin kuruluşlarının 2026 sonu ve 2027 başında El Nino'nun yeniden etkili olacağı yönündeki öngörüleri, üretici ve alıcıların şimdiden pozisyon almaya başlamasına neden oluyor.

Küresel piyasalarda pirinç vadeli işlemleri, 26 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviye olan 13 dolara yakın bir seviyeye yükseldi. Böylece pirinç vadeli işlemlerindeki artış yılbaşından bu yana yüzde 39,2 olarak gerçekleşti.

El Nino'nun Hindistan, Tayland, Endonezya ve Avustralya gibi dünyanın önde gelen pirinç üreticisi ülkelerinde kuraklık riskini artırması bekleniyor.

Üretimde yaşanabilecek olası kayıplar yalnızca pirinci değil, birçok tarımsal emtiayı da etkileyebilecek bir risk olarak görülüyor.

Buna bir de yükselen gübre ve yakıt maliyetleri eklenince, piyasalarda yeni sezon arzına yönelik endişeler güç kazanıyor.

Vietnam'ın yüzde 5 kırık pirinç ihracat fiyatı ton başına 412 dolara yükselerek mayıs ayı başına göre 18 dolar arttı.

Aynı kalite pirinç Tayland'da 480 dolar, Hindistan'da ise 350 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Bu fiyat dengesi Vietnam'ın rekabet gücünü korurken, küresel alıcılar açısından da alternatif tedarik seçeneklerini yeniden şekillendiriyor.

FAO endeksi yükseldi

Hatırlanacağı üzere Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) verilerine göre, Mayıs ayında Küresel Pirinç Fiyat Endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,7 yükselmişti.

En güçlü fiyat artışı ise büyük ihracatçılar arasında Vietnam'da görüldü.

Ülkede iç piyasadaki arzın daralması ihracat fiyatlarını yukarı taşırken, Tayland pirinci de hava koşullarına ilişkin endişeler nedeniyle değer kazandı.

Buna karşılık Hindistan ve Pakistan'da ithalat talebindeki zayıflık nedeniyle fiyatlar baskı altında kaldı.

Vietnam mayıs ayında 902 bin tonun üzerinde pirinç ihraç ederek 430,2 milyon dolar gelir elde etti. Yılın ilk beş ayında ise ihracat 4,27 milyon tona, toplam gelir ise 2,01 milyar dolara ulaştı. İhracat miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,86 artmasına rağmen, ihracat geliri yüzde 7,38 geriledi. Bunun temel nedeni ise ortalama ihracat fiyatlarının geçen yılın aynı dönemine göre hâlâ düşük seyretmesi oldu.

İlk beş aylık dönemde ortalama ihracat fiyatı ton başına 470 doların üzerinde gerçekleşirken, geçen yıla göre yüzde 17,5 düşüş kaydedildi.

Uzmanlara göre yılın geri kalanında pirinç piyasasında yönü belirleyecek en önemli unsur El Nino'nun şiddeti olacak.

Eğer kuraklık beklendiği gibi güçlenirse, Asya'daki üretim baskı altına girebilir ve fiyatlarda yeni yükselişler görülebilir.