Fed 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırdı

Amerikan Merkez Bankası (Fed) faizleri 25 baz puan artırdı.

Bankanın uyguladığı politika faizi bandı yüzde 3,75-4 seviyesine çıktı.

Petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş ve son dönemde ABD’de açıklanan beklentilerden güçlü çekirdek tüketici enflasyonu verisi sonrası para piyasaları bu toplantıda faizlerin 25 baz puan yükseltilmesini yüzde 90 ihtimal olarak fiyatlarken, Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin bir kısmı da beklentilerini revize ederek 25 baz puanlık artış beklentisine girmişlerdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü ABD’nin dünyadaki en düşük borçlanma maliyetlerine sahip olması gerektiği yönündeki görüşünü yinelemişti.

Jerome Powell’ın yerine Warsh’ı Fed başkanlığına atamasından bu yana Fed’e yönelik eleştirilerinin dozunu önemli ölçüde azaltan ABD Başkanı, Warsh’ın, “çok siyasi” olmakla suçladığı diğer Fed yetkilileri tarafından faizleri artırması için baskı altında tutulduğunu dahi öne sürmüştü.

Ancak Warsh, Ağustos ayı sonlarında yaptığı bir konuşmada, temel fiyat baskılarının anlamlı ölçüde iyileşmediğini ve enflasyonun merkez bankasının yüzde 2’lik hedefine doğru ilerlediğine ilişkin yeni güvenceler alınmaması halinde Fed’in “yapması gereken işler” olduğunu açıkça belirtmişti.

Bir artışa daha işaret edildi

Fed yetkilileri, 16 yetkilinin bu yıl en az bir ilave artış öngörmesiyle birlikte yılın ilerleyen dönemlerinde ek bir faiz artışına daha işaret etti.

Söz konusu faiz artışı kararı, geçen hafta yayımlanan verilerin çekirdek enflasyonun Ağustos ayında beklenenden daha hızlı bir tempoda yükseldiğini göstermesinin ardından geldi ve politika yapıcıları Başkan Donald Trump'ın faiz oranlarını düşürme çağrısına karşı gelmeye yöneltti.

Yetkililer, karar metninde enflasyona atıfta bulunarak, "Bugünkü politika adımı, komitenin yüzde 2'lik hedefine daha zamanında dönülmesini destekleyecektir" ifadelerine yer verdi. Bu karar, ABD merkez bankasının Temmuz 2023'ten bu yana gerçekleştirdiği ilk faiz artışı oldu.

FOMC kararı oy birliğiyle aldı

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), gösterge federal fonlama faiz oranını yüzde 3,75 ile yüzde 4 aralığına yükseltmek için oy birliğiyle karar aldı.

Çarşamba günü açıklanan yeni faiz tahminlerinde, Fed yetkililerinin 2026 sonu için medyan faiz oranı öngörüsü yüzde 3,8'den yüzde 4,1'e yükseldi ve bu durum bir dizi faiz artışına verilen desteğin arttığına işaret etti.

Haziran ayında 2026'da toplamda en az iki artış bekleyen yetkili sayısı 6 iken, bu kez 16 yetkili bu yıl en az bir ilave artış öngördü. 2027 yılı için medyan tahmin önümüzdeki yıl ilave bir faiz artışına işaret etmedi. Ancak 8 politika yapıcı, 2027 sonuna kadar faizlerin şu an bulunduğu seviyeden çeyrek puan daha yukarıda olmasını savundu.

Warsh'ın kendi tahminlerini sunmaktan kaçındığı Haziran ayında olduğu gibi, 19 yetkiliden sadece 18'i 2026 ve 2027 için faiz öngörüsünde bulundu.

Ekonomik projeksiyonlar da güncellendi

Fed faiz kararıyla birlikte ekonomik projeksiyonları da güncelledi. Buna göre Haziran'da yüzde 2,2 olan 2026 büyüme tahmini yüzde 2,3'e çıkarıldı. 2027 büyüme tahmini de yüzde 2,3'ten yüzde 2,4'e yükseltilirken, 2028 büyüme tahmini yüzde 2,2'de korundu.

Haziran'da kaydedilen işsizlik tahminlerinde de aşağı yönlü revizyonlar oldu. 2026 ve 2027 tahmini yüzde 4,3'ten yüzde 4,1'e çekildi. 2028 tahmini de yüzde 4,2'den yüzde 4,1'e indirildi.

Fed'in yakından izlediği PCE enflasyon tahmini 2026 için yüzde 3,6'dan yüzde 3,7'ye çıktı.

Warsh'tan açıklamalar

Karar sonrası açıklamalarda bulunan Fed Başkanı Kevin Warsh "Aldığımız karar ekonominin güçlendiğini düşündüğümüz bir zamanda alındı" dedi. Warsh enflasyonun yüksek seyretmeye devam ettiğini belirterek "5 seneden uzun süredir enflasyon hedefimizin üzerindeyiz. Temmuz'da enflasyonun yüksek olduğunda hemfikirdik ve harekete geçme kararlılığımızı yineledik" dedi.

Warsh, ileriye dönük yönlendirme yapmayacağını yineledi.

Warsh gelen bir soruya rağmen Başkan Donald Trump ile ilgili yorum yapmadı. Fed'in bağımsız olmaya devam edeceğini belirterek "Çizgimizi koruyup faaliyetlerimizi sürdüreceğiz" dedi.

Warsh şu açıklamaları yaptı;

Enflasyonda riskler yukarı yönlü.

Oy birliğiyle alınan kararla fiyat istikrarına doğru vakitte ulaşacağımızı düşünüyoruz.

Jeopolitik gelişmeler gibi detayları düşündük ve oy birliğiyle kararımızı aldık.

Enflasyonu rayına oturtunca ücretler de iyi etkilenecek. İstikrarlı fiyatlar söz konusu olduğunda, ki enflasyon bir tercihtir, biz de koşullara göre gereğini yapacağız.

ABD ekonomisi göreve geldiğimden beri güçlendi. Ama enflasyon bir problem.

10 yıllık tahvil getirisi ekonominin güçlenmesi nedeniyle yükseldi.

Enflasyon baskıları ve Trump'ın çağrıları

Faiz artışı kararı, Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun (BLS) geçen hafta ağustos ayında çekirdek enflasyonun beklenenden daha sıcak bir tempoda yükseldiğini bildirmesinin ardından geldi. Bu durum, enflasyonist baskıların gümrük vergilerinin geçici etkisinin ve İran savaşının enerji fiyatları üzerindeki etkisinin ötesine geçerek genişleyebileceğine dair artan endişeleri pekiştirdi. Politika yapıcılar, faiz artırma kararlarıyla aynı zamanda, Fed'in faizleri düşürmemesi halinde ticaret savaşlarını tırmandırma tehdidinde bulunan Trump'a da karşı gelmiş oldu. Trump pazar günü, ABD'nin borçlanma maliyetlerinin dünyadaki en düşük seviyede olması gerektiği yönündeki argümanını yinelemişti.

Warsh geçen ay enflasyonun anlamlı bir şekilde yavaşlamadığı konusunda uyarıda bulunarak politika sıkılaştırmasına kapı aralamıştı. Cuma günü açıklanan enflasyon raporu ise yatırımcıların faiz artışını neredeyse kesin bir olgu olarak görmesine yol açtı. Komitenin çarşamba günkü toplantı sonrası bildirisinde yetkiler enflasyonu yine yüksek olarak nitelendirdi, ancak ekonomiyi de olumlu ifadelerle tanımladı. Yetkililer, "Verimlilik artışı güçlü ve sermaye yatırımları sağlam seyrediyor. İstihdam kazançları iş gücüyle aynı tempoyu korudu ve işsizlik oranı çok z değişti" değerlendirmesinde bulundu. Yetkililer fiyat istikrarını sağlama sözlerini yineledi ancak faiz artışına rağmen, enflasyonun yüzde 2'ye ne zaman döneceğine ilişkin beklentilerini bir yıl ileriye öteledi. Medyan tahmin artık bu seviyeye 2029 yılında ulaşılacağını öngörüyor.

Yüksek faiz oranlarına verilen destek yıl boyunca Fed içinde yavaş yavaş şekillendi. Temmuz toplantısında yetkililer faizleri sabit tutmuş ancak üç bölgesel Fed başkanı — Dallas'tan Lorie Logan, Cleveland'dan Beth Hammack ve Minneapolis'ten Neel Kashkari — faiz artışı yönünde karşı oy kullanmıştı. Söz konusu toplantının tutanakları, birçok yetkilinin enflasyonun düşmemesi halinde politikanın sıkılaştırılmasının gerekli olacağını belirttiğini göstermişti.