Karahan: Küresel şoklar ve iç dinamikler enflasyonun seyrini belirleyecek

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 22 Eylül'de Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından 19'uncusu düzenlenen Türkiye Yatırım Konferansı'nda "Enflasyon ve Makroekonomik Görünüm" başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.

Karahan sunumda jeopolitik gelişmeler, iç talep, dış denge ve enflasyon dinamiklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sunumda jeopolitik gelişmelerin petrol fiyatlarını yükselttiği, rafine ürün marjlarındaki artışın da bu etkiyi güçlendirdiği belirtildi. Brent petrolün varil fiyatı savaş öncesinde 72 dolar seviyesinden yüzde 39 artışla 21 Eylül itibarıyla 101 dolara yükseldiği, savaş döneminde maksimum 118 dolara ulaştığı kaydedildi. Dizel yakıt ise 29 dolardan 93 dolara yükselerek yüzde 226 artış gösterdi. Savaş döneminde 102 dolarla en yüksek seviyesini gördü.

TCMB'nin enflasyon görünümüne yönelik riskleri sınırlamak amacıyla para politikasını sıkılaştırdığı belirtilen sunumda, kredi büyümesinin ilkbahardan bu yana belirgin şekilde yavaşladığına dikkat çekildi.

Ekonomik büyümenin, iç talepteki belirgin yavaşlamayla birlikte ivme kaybettiği ifade edildi. Gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) 2025'in ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 4,8 büyürken, büyüme oranı 2026'nın ikinci çeyreğinde yüzde 2,3'e geriledi. Yurt içi talepteki yıllık büyüme de aynı dönemde yüzde 5,2'den yüzde 2,2'ye düştü.

Dış ticaret dengesinin iyileştiği ve turizm gelirlerinin güçlü seyrini koruduğu kaydedildi. Ocak-Temmuz döneminde turizm gelirleri 2025'te 30,8 milyar dolar seviyesindeyken, 2026'nın aynı döneminde 31 milyar dolara ulaştı.

Sunumda, iç talepteki yavaşlama ile ihracattaki güçlenmenin cari dengeyi desteklediği ifade edildi.

Enflasyon gelişmelerine ilişkin değerlendirmelerde, yüksek enerji fiyatlarının enflasyona hem doğrudan hem de dolaylı olarak yukarı yönlü katkıda bulunduğu kaydedildi. Enerji fiyatlarındaki artışın özellikle ulaştırma hizmetleri enflasyonu üzerindeki etkisi öne çıktı.

Buna karşılık, kira enflasyonundaki gerileme ve talepteki yavaşlamanın dezenflasyon sürecini desteklediği kaydedildi.

Sunumda piyasa katılımcılarının 12 ay sonrası için enflasyon beklentisinin Eylül'de yüzde 23,7 olduğu, reel sektör beklentisinin Ağustos'ta yüzde 32,8, hanehalkının beklentisi ise yüzde 45,6 seviyesinde olduğu belirtildi.

Karahan sunumunda, önümüzdeki dönemde enflasyon görünümünü küresel şoklar ile yurt içi dinamiklerin şekillendireceğini belirtti.

Bu kapsamda arz şokları, talep koşulları ve beklentiler üç temel faktör olarak sıralandı. Enerji fiyatlarında yukarı yönlü risklerin devam ettiği, yurt içi gıda arzında iyileşme görülmesine karşın dış kaynaklı risklerin sürdüğü belirtildi.

Zayıf talebin dezenflasyonu desteklediği ve arz şoklarının fiyatlara geçişini sınırladığı kaydedildi. Enflasyon beklentilerinin arz şoklarına rağmen kontrol altında kaldığı, ancak son dönemdeki yükselişin tedbirli olunması gerektiği vurgulandı.