Advertisement

Deloitte Türkiye, Türkiye'de birleşme ve satın almaların genel görünümünü ortaya koyan "2020 Yılı Birleşme ve Satın Almalar Raporu"nu açıkladı.

Rapora göre Kovid-19'un damga vurduğu 2020'de birleşme ve satın alma işlemlerinde kayda değer bir toparlanma oldu ve tarihi rekor olan 304 adet işlemle yaklaşık 9 milyar dolar değerinde işlem hacmi gerçekleşti.

Yıllık işlem hacmi son 10 yıl ortalamasının altında kalırken işlem hacminde görülen artış bir önceki yıla göre yüzde 70'lik bir büyümeye işaret ediyor. Ortalama işlem hacmi 30 milyon dolar ile geçmiş yıllara benzer bir seviyedeydi.

Unicorn ve Türkiye Varlık Fonu işlemleri ön plana çıktı

Rapora göre birleşme ve satın alma işlemlerinde bir kez daha erken aşama yatırımlarındaki hareketlilik dikkati çekti. Öne çıkan iki mega işlem, toplam işlem hacminin yüzde 40'ını oluşturdu. Türk mobil oyun şirketi Peak Games'in ABD’li Zynga tarafından 1,8 milyar dolar gibi rekor bir değerleme ile satın alınması, Türkiye'nin ilk "unicorn" işlemi olarak tarihe geçti. Bu işlemde Zynga tarihinin en büyük satın alımını gerçekleştirirken, söz konusu yatırım bir Türk girişiminin en büyük işlemi oldu.

Yıllık işlem hacmini önemli ölçüde etkileyen bir diğer mega işlem, GSM operatörü Turkcell'in kontrol hissesinin 1,8 milyar dolar bedelle Türkiye Varlık Fonu tarafından devralınması oldu. Öte yandan Türkiye Varlık Fonu’nun toplam değeri 953 milyon doları bulan bir dizi satın alma ile kamu sigorta şirketlerini konsolide etmesi de bir diğer önemli gelişme olarak öne çıktı.

Yabancıların ilgisi salgında devam etti

Yabancı yatırımcılar 82 adet işlem ile 4,6 milyar dolarlık satın alma yaptı. Toplam yıllık işlem hacminin yüzde 51'ini yabancı yatırımcılar oluşturdu. Yabancı yatırımcıların toplam işlem hacmi halen son 10 yıllık ortalamaların altında olmasına rağmen, 2020'de bir önceki yıla göre yüzde 35 arttı.

Benzer şekilde, Türk yatırımcıların dahil olduğu işlemlerin toplam değeri iki katından fazla artarak 4,4 milyar dolar oldu. Türk yatırımcıların satın almaları 222 adet işlem ile geçen yıla göre yüzde 37 artış gösterdi.

Yabancı yatırımcılar içinde Avrupalı yatırımcılar toplam değeri 1,2 milyar doları aşan 47 işlem ile liderliği üstlendi ve böylece yabancı yatırımcıların toplam işlem sayısı ve hacminin sırasıyla yüzde 57 ve yüzde 27'sini oluşturdu. Öte yandan, Kuzey Amerika bölgesi yatırımcıları 13 işlem tamamlayarak yabancıların toplam yıllık işlem hacminin yüzde 46'sını oluşturdu. Bununla birlikte Körfez Bölgesinden Katarlı yatırımcılar da 4 işlem ile ön sıralarda yer aldı.

Erken aşama yatırımlarda tüm zamanların en yüksek işlem sayısı

Finansal yatırımcı işlemleri, 2020 yılında 165 işlem ile tüm zamanların en yüksek işlem sayısına ulaştı. İşlem sayısında yüzde 90'lık bir büyümeye tekabül eden bu hareketlilik ile, finansal yatırımcılar 2020 yılında yaklaşık 4 milyar dolar değerinde işlem gerçekleştirdi. Finansal yatırımcı işlem hacminin yüzde 69'unu oluşturan Türkiye Varlık Fonu işlemleri toplam işlem hacmindeki artışta etkili oldu.

Toplam finansal yatırımcı işlem sayısına en çok girişim sermayesi fonları ve melek yatırımcılar katkıda (yüzde 81) bulundu.

Girişim sermayesi fonları ve melek yatırımcılar tarafından desteklenen internet ve mobil hizmetler ile teknoloji, sırasıyla 71 ve 42 işlem ile en çok talep gören sektörlerden ikisi oldu bunu 17 işlemle finansal hizmetler, 7 işlemle e-ticaret, 6 işlemle enerji ve 4 işlemle lojistik ve ulaştırma sektörleri izledi.

"2020'de yatırımcı ilgisinin önemli ölçüde canlandı"

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Deloitte Türkiye Ortağı ve Finansal Danışmanlık Lideri Kıvanç Çıdam, 2020'de Kovid-19 salgını nedeniyle toplam işlem değerinde ve işlem sayısında küresel boyutta bir düşüş gözlemlediklerini belirtti.

Salgının başlangıcında Türkiye'de de satın almaların benzer şekilde yavaşlasa olsa da, haziran ayında tamamlanan mega işlemlerin etkisi ve ertelenen işlemlerin tekrar canlanmasıyla yaz aylarında hız kazandığını vurgulayan Çıdam, şunları kaydetti:

"2020 yılında gerçekleşen 304 adet rekor sayıda işlem ile tüm zamanların en yüksek işlem sayısına şahit olduk. 2019 yılındaki düşüşün ardından 2020'de yatırımcı ilgisinin önemli ölçüde canlandığını söyleyebiliriz. Son iki çeyrekte yaşanan yatırımcı ilgisi, önümüzdeki yıl işlemlerin daha da artacağına dair olumlu bakış açımızı destekliyor." ifadelerini kullandı.

"Batılı yatırımcılar yabancı yatırımcı işlemlerinde öne çıktı"

Deloitte Türkiye Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Direktörü Özlem Ulaş da küresel belirsizliklere rağmen pazarda iyi bir toparlanma olduğunu belirtti.

Yabancı yatırımcıların Türkiye'ye olan güvenini koruduğunu ifade eden Ulaş, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Her zamanki gibi Batılı yatırımcılar yabancı yatırımcı işlemlerinde öne çıktı. Mega işlemler işlem hacmine damgasını vururken; işlem sayısı, küçük ölçekli erken aşama yatırımlarındaki artışa bağlı olarak rekor seviyelere ulaştı. Start-up'lardan başarıyla çıkış yapan girişimcilerin, fonları başlangıç ekosistemine geri aktarmasıyla, girişim ekosisteminin önemli bir gelişim gösterdiğini görüyoruz. Yılın ikinci yarısında satın alma işlemlerindeki belirgin artış ve Kovid-19 aşısı ile ilgili olumlu gelişmeler, 2021 yılına ilişkin iyimserlik yaratıyor."