Yem fiyatları arttı, çiğ sütün maliyeti yükseldi

İRFAN DONAT

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ağustos ayına ilişkin sıcak çiğ süt üretim maliyetini açıkladı.

Derneğin hesaplamasına göre, Temmuz ayında 26,87 TL olan 1 litre sıcak çiğ sütün üretim maliyeti Ağustos ayında yüzde 6,1 artarak 28,50 TL oldu.

Hesaplama, 100 baş sağmal hayvanın bulunduğu ve hayvan başına günlük ortalama 30 litre süt veriminin esas alındığı işletme modeli üzerinden yapıldı. Güncel yem fiyatları ile işletmenin gider ve gelir kalemleri dikkate alındı.

Kesif yem fiyatları yüzde 11 arttı

TÜSEDAD, litre başına maliyetin bir ayda 1,63 TL yükselmesinde kesif yem fiyatlarındaki yaklaşık yüzde 11’lik artışın belirleyici olduğunu bildirdi.

Dernek, ABD-İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerde yaşanan sıkıntılar ile Karadeniz’deki nakliye sorunlarının yem hammaddesi tedarikini olumsuz etkilediğini belirtti. Yem hammaddelerinin fiyatlarında yükseliş yaşandığı kaydedildi.

Açıklamada, mazot fiyatının da Temmuz ayına göre arttığı ifade edildi.

Açıklamaya göre, reforme inek ve düve kesim fiyatlarında yüzde 4,5 artış yaşandı ancak TÜSEDAD’a göre bu yükseliş, kesif yem fiyatlarındaki artışın üretim maliyetine etkisini dengeleyemedi.

Koruyucu hekimlik ve sağlık giderleri de TÜİK verileri dikkate alınarak güncellendi.

Referans fiyatın gözden geçirilmesi istendi

Ulusal Süt Konseyi’nin Ağustos ayı için hesapladığı 1 litre sıcak çiğ süt maliyeti 21,48 TL seviyesinde bulunuyor. Konseyin açıkladığı çiğ süt referans fiyatı ise 24,30 TL olarak uygulanıyor.

TÜSEDAD, Ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının yeniden değerlendirilmesini önerdi.

Dernek, Ulusal Süt Konseyi’nin maliyet hesaplama yönteminin daha ayrıntılı açıklanmasını da istedi.

TÜSEDAD, hesaplamalarda işletme büyüklüğü, sürü yenileme giderleri, reforme hayvanlardan elde edilen gelir ve yem dışındaki maliyet kalemlerinin paylarının netleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Açıklamada, sektörün yalnızca sağmal ineklerin tükettiği yem miktarı ve yem fiyatlarındaki değişim üzerinden yapılan hesaplamanın ayrıntılandırılmasını beklediği ifade edildi.

USK’nin maliyet hesabına ayrıntı çağrısı

Açıklamada, "Bilindiği üzere Ulusal Süt Konseyi yönetmeliği gereği her ay 1 litre sıcak süt maliyeti açıklamaktadır. Konseyin maliyet hesaplamasında yapılan açıklamalarda; giderlerin 10 baş ve üzeri işletmelerin giderlerine göre bulunmuştur denmektedir. Burada kaç baştan bahsedildiği net değildir. Ayrıca günde 20 litre süt veren bir sürünün sadece sağmal olan ineklerinin yem giderleri dikkate alınmakta; doğan tüm dişi ve erkek buzağılar 4 günlükken satılmaktadır. Bunun dışındaki tüm giderler ‘’toplam maliyetin %62,1’i yemdir’’ şeklinde belirtilmektedir. Yapılan açıklamada yem giderleri dışındakiler bölümünde vb ibaresi kullanılmakta ve bu bölümün ayrı bir programda ayrıntılı bir şekilde hesaplandığı belirtilmektedir. Bu ayrıntıda diğer giderler içerisinde ölen veya reforme edilmesi gereken hayvanlar dikkate alınmakta mıdır? Ölen veya reforme edilen bir sağmalın yerine sürünün devamlılığı için gebe düve ve /veya sağmal inek satın alma bedeli eklenmiş midir? Aynı şekilde gelirler bölümünde sadece buzağı geliri dikkate alınmıştır. Oysaki reforme edilen ineklerin kesiminden de gelir elde edilmektedir. Gerçi bu durum reforme edilen hayvanın yerine konması için gereken tutarın altında kalacağından gider kalemlerinde satın alınan ineğin de dikkate alınması gerekmektedir. Tüm bu ayrıntılar yapılan açıklamada farklı bir programda hesaplanmaktadır denmekte ancak bu programda nasıl bir hesaplama yapıldığı ve bahsi geçen ayrıntıdaki kalemlerin yüzde oranları açıklanmamaktadır" denildi.

USK tarafından yılın ilk 2 ayında yem giderleri yüzde 63,35 iken Mart ayından bugüne kadar söz konusu oranın yüzde 62,10 olarak belirtildiği kaydedilen açıklamada, "Bu düşüş elektriğe gelen zammın etkisi şeklinde mi yorumlanmalıdır?" diye soruldu.

TÜSEDAD açıklamasında, "Derneğimiz tarafında yapılan maliyet hesaplamasında da yem giderleri her ay değişmekle birlikte konseyimiz ile yakın hesaplanmakta ve yem fiyatlarımız arasında da çok büyük farklılıklar da bulunmamaktadır. Bu nedenle; tüm sektörü etkileyen maliyet ve tavsiye fiyatı konusunda yetkili olan kurumun maliyetler arasındaki farkın algılanması için diğer giderler bölümünün de ayrıntılı olarak açıklanması faydalı olacaktır" ifadelerine yer verdi.