Ankara'dan Atina'ya Bakınca (I)

Yunanistan yeniden dünya ekonomisinin gündemine oturdu. Genel seçimlerden kemer sıkma politikalarına karşı çıkan partilerin oylarını artırması, diğer bir ifadeyle kemer sıkma taraftarı partilerin koalisyon kuracak çoğunluğu yakalayamaması Yunanistan’ı yeniden krizin merkezine oturttu.

Yunanistan’da yeniden seçime gidilmesine neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Anket sonuçlarına göre seçim tekrarlanırsa, anti-euro kampında yer alan partiler oylarını daha da artıracak. Özellikle kemer sıkmaya ve Avrupa’ya karşı mesafe koyan, radikal solun temsilcisi Syriza Partisi’nin birinci çıkma ihtimalinin yüksek olması endişeleri daha da artıyor. Dünya başkentlerinde “Yunanistan” senaryoları hazırlanıyor. Ankara da bu başkentlerin arasında.

YUNANİSTAN ŞOKU ATLATILABİLİR

Ankara’da aslında bir “alarm” durumundan söz etmek çok zor. Çoğu plan zaten aylar öncesinden oluşturulmuş durumda. Görüştüğüm yetkililerin birçoğu Avrupa sorununun er ya da geç karşılarına yeniden gelmesini beklediklerini belirtiyor. Merkez Bankası, kurduğu bir ekip ile Yunanistan’daki gelişmeleri anbean izliyor. Aylardır anket sonuçlarını takip eden Merkez Bankası’nın, Yunanistan’ın siyasi kaosa sürüklenmesini beklediği anlaşılıyor. Peki Yunanistan euro’dan çıkar mı, daha da önemlisi çıkarsa ne olur? Görüştüğüm üst düzey MB yetkililerinin bu sorulara çok karamsar cevaplar vermemesi dikkatimi çekiyor:

“Yunanistan kendi başına oldukça küçük bir ekonomi. Aslında eurodan çıkması çok şeyi değiştirmez. Ancak burada önemli olan piyasalarda yaratacağı algı. Piyasalardaki şok algısının ve bulaşma etkisinin sınırlanması durumunda “çıkış” çok önemli olmaz. Ancak şunu belirtmeliyim, Yunanistan eurodan çıkarsa kaybeden kendisi olur. Bu konuda Letonya’yı örnek almalılar”

Bir başka yetkili de borç yapılandırma öncesine göre Yunanistan riskinin çok daha fazla azaldığına vurgu yapıyor.

GİZLİCE DRAHMİ BASILIYOR OLABİLİR!

Bunlar önemli bir tespitler. Avrupalı yetkililerden son günlerde sıkça duyduğumuz “Yunanistan’ın eurodan çıkışı yönetilebilir” demeçlerini de bunun yanına koyduğunuzda daha anlamlı hale geliyorlar. Yani piyasalar ve kamuoyu olası bir parçalanmaya karşı hazırlanıyor olabilir mi? Bu konuda eski Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz’ın da çok çarpıcı tespitleri var: “Kamuoyu şu anda Yunanistan’ın çıkışına hazırlanıyor olabilir. Bir diğer ihtimal ise Yunan halkını daha kötü bir duruma düşecekleri konusunda uyarmak olabilir. Ancak eğer ilk durum söz konusu ise şuna emin olabilirsiniz: Bir yerlerde gizlice Drahmi basılıyordur.”

Durmuş Yılmaz, hafta sonunda Londra’da merkez bankası başkanlarının da katıldığı bir toplantıdan anekdot aktarıyor: Konuşulan konular gerçekten korkutucu. Yunanistan’da olağanüstü halin ilan edilmesini ya da darbe olmasını bekleyenler bile var!

BANKACILIK NASIL ETKİLENİR?

Yunanistan krizinin, Türk bankacılık sektörüne olası etkileri de Ankara’da enine boyuna değerlendiriliyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bu konuda bir “risk” araştırması yaptı. İsmini vermek istemeyen bir BDDK yetkilisi, yaptıkları araştırma neticesinde Türkiye’nin Yunanistan kaynaklı doğrudan risklerinin ihmal edilebilir boyutlarda olduğunu gördüklerini söylüyor. Yetkili Türk şirketlerinden kaynaklı taahhütler ya da Yunanistan tahvil portföyünün ihmal edilebilir boyutta olduğunu olduğu belirtiyor ve ekliyor: Ancak dolaylı etkileri olabilir. Bunlar da dünyadaki etkilerine paralel olarak gerçekleşecektir. Bankacılık sektörü bu riski de göğüsleyecek güçte.

Yunanistan bankacılık sektörüne yönelik riskler her defasında gündeme geldiğinde popüler bir soru ortaya atılıyor: Yunan halkı mevduatlarını Türk bankalarına getirir mi? Kısacası Türk bankacılığı krizi fırsata çevirebilir mi? Durmuş Yılmaz’ın bu sorulara yanıtı “evet.” Yunanistan bankalarındaki mevduat kaçışının sürdüğüne dikkat çeken Yılmaz, Yunanlıların sağlam gördükleri Türk bankalarını tercih edebileceğini tahmin ediyor. BDDK ise bu konuda daha kötümser. BDDK’ya göre Yunanistan’dan büyük mevduat sahiplerinin kaçışı halihazırda birkaç yıldır sürüyor ve “para gelseydi bugüne kadar gelirdi.”

Uzun yazının kısaca özeti şu: Ankara aylar öncesinden beri Yunanistan krizine hazırlık yapıyor. Bundan sonra yaşanacak hiçbir gelişme kimseyi “şoka” sokmayacak gibi görünüyor.

Bir sonraki yazım da bu konuda olacak.

Kerim Karakaya

Bloomberg HT Editör

kkarakaya@bloomberght.com