AB'den Hırvatistan'a 1,7 milyar euroluk savunma kredisi

Hırvatistan, Avrupa Birliği'nin (AB) "Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE)" ortak savunma finansman programı kapsamında 1,7 milyar euro tutarında savunma kredisi anlaşmasına imza attı.

Hırvatistan Haber Ajansı'nın (HINA) aktardığına göre, başkent Zagreb'de düzenlenen imza törenine Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, Savunma Bakanı Ivan Anusic ve Maliye Bakanı Tomislav Coric katıldı. Törende ayrıca AB Komisyonu'nun Savunmadan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius da yer aldı.

Plenkovic, yaptığı açıklamada söz konusu kredi kapsamında Almanya ve Fransa'dan askeri teçhizat tedarik edeceklerini ve savunma yatırımlarına ağırlık vereceklerini söyledi.

Kredi anlaşmasının 45 yıl vadeli ve avantajlı koşullar içerdiğini belirten Plenkovic, bu adımın Hırvatistan'ın 2035 yılına kadar savunma harcamalarını yüzde 5 seviyesine yükseltmeyi öngören yeni NATO hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Kubilius ise Avrupa'nın "kolay olmayan bir dönemden geçtiğini" belirterek SAFE'i "emsalsiz bir enstrüman" olarak tanımladı.

SAFE programı kapsamında AB ile Hırvatistan arasında imzalanan 1,7 milyar euroluk savunma kredisi anlaşması, imzaların atılmasının ardından yürürlüğe girdi.

SAFE mekanizması

AB'nin Rusya'dan kaynaklandığını değerlendirdiği tehdit algısı, Ukrayna'da süren savaş ve ABD'de Donald Trump yönetiminin baskıları doğrultusunda şekillenen "savunmada 2030 hedefleri" kapsamında oluşturulan SAFE mekanizması, 29 Mayıs 2025 tarihinde yürürlüğe girmişti.

Program kapsamında AB ülkeleri ile Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Bölgesi üyesi Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda, toplam 150 milyar euroya kadar kredi kullanarak ortak tedarik süreçlerine dahil olabilecek. Bu ülkeler, birbirlerinin savunma sanayilerinden ortak satın alım da gerçekleştirebilecek.

AB'ye aday ülkeler ile İngiltere gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedariklere katılabilecek. Ancak üretilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin en az yüzde 65'inin "Avrupa içinden" (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) sağlanması gerekecek.

AB, 9 Eylül 2025 tarihinde başvuruda bulunan 19 üye ülke arasında 150 milyar euroluk savunma fonunun ön dağıtımının gerçekleştirildiğini duyurmuştu.

Fon kapsamında en yüksek payı 43 milyar 734 milyon euro ile Polonya aldı. Fransa'ya 16 milyar 217 milyon euro, İtalya'ya ise 14 milyar 900 milyon euro kaynak ayrıldı.