Almanya'dan İsveç modeli emeklilik fonu planı

Almanya'da Şansölye Friedrich Merz tarafından görevlendirilen bir komisyon, nüfusun yaşlanmasının emeklilik sistemi üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla İsveç modelini temel alan yeni bir emeklilik fonu kurulmasını ve emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilmesini önerdi.

Salı günü açıklanan komisyon raporunun, Alman hükümetinin önümüzdeki haftalarda uzlaşmaya varmayı hedeflediği kapsamlı emeklilik reformunun temelini oluşturması bekleniyor.

Raporda, mevcut "kullandığın kadar öde" sistemini tamamlayacak şekilde, çalışanlar ve işverenlerin zorunlu katkılarıyla finanse edilecek ve finansal varlıklara yatırım yapacak yeni bir fon kurulması çağrısında bulunuldu. Söz konusu fonun, İsveç'te uygulanan emeklilik sisteminden esinlenerek tasarlanması önerildi.

Merz, Alman Sanayi Federasyonu (BDI) tarafından düzenlenen konferansta yaptığı konuşmada, "Yasal emeklilik planında sermaye piyasasının kullanılması, emeklilik sistemimizin uzun vadeli sürdürülebilirliğini ve istikrarını belirleyen belki de en önemli faktördür" dedi.

Almanya'nın mevcut emeklilik sisteminde maaşlar, çalışanlar ve işverenler tarafından yapılan katkılarla finanse ediliyor. Ancak nüfusun yaşlanması ve çalışan sayısının emeklilere oranla azalması, sistem üzerindeki mali baskıyı artırıyor.

Merz, önerilen modelin katkı paylarının yönetilebilir seviyelerde tutulmasına yardımcı olacağını ve genç çalışanların gelecekte güvenilir bir emeklilik gelirine sahip olabileceğini söyledi. Şansölye ayrıca önerilerin hayata geçirilmesi için koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti ile hızlı şekilde uzlaşmaya varılması çağrısında bulundu.

Sosyal Demokrat Parti'nin eş lideri ve Çalışma Bakanı Baerbel Bas da, parti içindeki bazı itirazlara rağmen komisyon raporunun bütüncül şekilde uygulanmasını desteklediğini açıkladı.

Bas, düzenlediği basın toplantısında, "Burada şunu açıkça belirtmek istiyorum: Bu paketi uygulamaya koymak istiyorum," ifadelerini kullandı.

Emeklilik yaşı kademeli olarak artırılacak

Raporda, yeni fonun yanı sıra 45 yıl prim ödeyenlerin 63 yaşında emekli olabilmesine imkân tanıyan erken emeklilik uygulamasının kaldırılması da önerildi. Ayrıca emeklilik yaşının yaşam beklentisindeki artışa paralel olarak kademeli şekilde yükseltilmesi ve 2090'lı yılların başında yaklaşık 70 yaş seviyesine çıkarılması tavsiye edildi. Mevcut planlamaya göre emeklilik yaşının 2030'lu yılların başında yaklaşık 67 yaşa ulaşması öngörülüyor.

Rapor, Merz liderliğindeki koalisyon hükümetinin parlamentonun gelecek ay yaz tatiline girmesinden önce vergi ve sosyal güvenlik reformlarını içeren kapsamlı bir paket üzerinde uzlaşmaya çalıştığı dönemde yayımlandı.

Öneriler, Alman Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği (DIHK) başta olmak üzere iş dünyası temsilcileri tarafından genel olarak olumlu karşılandı. İş çevreleri, önerileri emeklilik sisteminde uzun süredir ertelenen reformlar açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.

Buna karşın sendikalar 63 yaşında emeklilik imkânının kaldırılmasına karşı çıktı. Sendika temsilcileri, bu düzenlemenin fiziksel olarak ağır işlerde çalışan ve ileri yaşlarda çalışmayı sürdürmesi zor olan çalışanları olumsuz etkileyeceğini savundu.

Alman İşverenler Federasyonu (BDA) ise işveren katkılarını içeren sermaye finansmanı modelinin istihdam maliyetlerini artırabileceği uyarısında bulundu.

"Yılda en az 30 milyar euro kaynak yaratacak"

Kamuoyu yoklamalarında aşırı sağcı parti AfD'nin gerisinde kalan Merz, Almanya'nın durgun ekonomisini canlandıracak reformları hayata geçirme konusunda yoğun baskı altında bulunuyor. Ancak koalisyon ortakları arasındaki görüş ayrılıkları reform sürecinin ilerlemesini zorlaştırıyor.

Merz, emeklilik gelirlerini güçlendirmeyi hedefleyen yeni sistemin aynı zamanda sermaye piyasaları aracılığıyla ekonomik yatırımlar için yılda en az 30 milyar avro kaynak yaratacağını belirtti.