İran, Hürmüz konusundaki söylemini güçlendiriyor

ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik yeni müzakere turu öncesinde gerilim, üst düzey bir İranlı yetkilinin Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen deniz trafiği üzerindeki kontrolü sürdürme konusundaki kararlılığını yinelemesiyle yeniden tırmandı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ülkesinin Hürmüz’ün diğer tarafını kontrol eden Umman ile boğazdan geçen gemilerin denetlenmesi konusunda bir anlaşma yapmak istediğini söyledi.

Bununla birlikte Garibabadi, “Herhangi bir nedenle Umman bu konuda istekli olmazsa” İran’ın trafiği kontrol etmek için kendi planlarını uygulamaya koyacağını belirtti. “Ummanlıları, diğer ülkelerin bu konuya müdahale etme hakkı olmadığı konusunda uyardık” diyen Garibabadi, ülkesinin boğazdaki geçici transit rotalarını belirleyeceğini de sözlerine ekledi. Bu açıklamalar, İran’ın gemilerin boğazdan serbestçe geçtiği, ABD ve İsrail’in İran’a karşı askeri harekat başlatmasından önceki statükoya dönme niyetinde olmadığına dair yeni bir işaret olarak değerlendirildi.

Bu ayın başlarında imzalanan geçici barış anlaşması, İran’ın 60 gün boyunca geçiş ücreti almayacağını belirtse de, bu sürenin ardından sistemin nasıl işleyeceği konusunda netlik sağlamadı. Bu tutum, ABD’nin salı günü Katar’ın Doha kentinde gerçekleşeceğini açıkladığı bir sonraki müzakere turu üzerindeki baskıyı artırıyor. Beyaz Saray’a göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner müzakerelere katılacak. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçen hafta Bahreyn’de yaptığı açıklamada, herhangi bir geçiş ücreti veya harç ödemesinin kabul edilemez olacağını söylemişti.

Pazartesi günü Oval Ofis’te konuşan Trump ise son günlerde gerçekleşen bir dizi karşılıklı saldırının müzakereleri tehlikeye atıp atmadığı konusunda yorum yapmadı. Odak noktasının İran’ın eline nükleer silah geçmesini engellemek olduğunu dile getiren Trump, “Doha’daki toplantı belki önemli olacak, belki de olmayacak. Bunu göreceğiz, ancak askeri açıdan kazanıyoruz. Askeri açıdan neredeyse kazanıldı diyebilirim. Mesele İran’ın nükleer silahlardan arındırılması. Onların nükleer silaha sahip olmasını istemiyoruz ve nükleer silaha sahip olmayacaklar” diye konuştu.