Advertisement

Dış ticaret haddindeki Türkiye aleyhine tablo Ekim ayında derinleşti.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre ihracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi Ekim'de 79,2 oldu.

Dış ticaret haddinin 100'ün üzerinde bulunması; dış ticarete konu malların baz yılına göre pahalıya satılıp, ucuza satın alındığı için ihraç eden ülke lehine bir duruma işaret ederken tersi durum ülke aleyhinde bir tabloya işaret ediyor.

İhracat birim değer endeksi yüzde 12,0 arttı

İhracat birim değer endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12 arttı.

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 8,1, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 19,6, yakıtlarda yüzde 100,3 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 10,1 arttı.

İhracat miktar endeksi yüzde 7,3 arttı

İhracat miktar endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7,3 arttı.

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 8,8, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 10,1 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 8,6 artarken, yakıtlarda yüzde 8,8 azaldı.

İthalat birim değer endeksi yüzde 39 arttı

İthalat birim değer endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 39 arttı.

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 23,1, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 53,9, yakıtlarda yüzde 184,0 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 18,7 arttı.

İthalat miktar endeksi yüzde 18,8 azaldı

İthalat miktar endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 18,8 azaldı.

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,9 artarken, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 17,5, yakıtlarda yüzde 8,7 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 14,4 azaldı.

Kripto para borsalarında işlem gören ve sabit koin olarak doların ikamesi olan Tether’in Türk lirası karşısındaki değeri ile doların Türk lirası karşısındaki değeri arasındaki fark artıyor.

Daha önceki işlemlerde haftasonları Tether-Türk lirası çaprazı ve Dolar-Türk lirası çaprazı arasında fark artış gösterdikten sonra haftaiçi iki çaprazın da seviyesi neredeyse eşitleniyordu.

Fakat iki parite arasındaki fark Bitcoin’in sert düşüş yaşadığı haftasonu neredeyse 1 TL’ye kadar ulaşırken Aralık ayı başından bu yana haftaiçleri de kapanmıyor.

10 Aralık cuma günü saat 11:18 itibariyle de Dolar/TL 13,85 seviyesinde işlem görürken BTCTürk’te Tether/TL 14,37 seviyesini test etti. Böylelikle iki parite arasındaki fark 50 kuruştan daha yüksek bir seviyeye çıktı.

Kripto para sektöründe çalışan uzmanlar ise geçen hafta sonu kripto para piyasalarında yaşanan düşüşün Tether’e olan talebi artırdığını ve tüm ülke kurlarında haftasonu böyle ayrışmalar görüldüğünü belirtti.

Cuma günü itibariyle Euro/Dolar paritesi ile Euro/Tether arasında neredeyse bir fark bulunmazken Ruble/Dolar ve Ruble/Tether arasında da çok küçük bir fark bulunuyor.

TCMB geçen hafta piyasaya müdahale etti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, döviz kurlarında görülen sağlıksız fiyat oluşumları nedeniyle 1 Aralık’ta piyasaya müdahale ettiğini açıklamıştı.

Bloomberg HT’nin edindiği bilgiye göre, Merkez Bankası 1 Aralık'taki doğrudan müdahale ile piyasaya yaklaşık 700 milyon dolarlık döviz satışı gerçekleştirmişti. Öğlen yapılan ilk müdahale sırasında 500 milyon dolara yakın olan işlem büyüklüğü, öğleden sonra piyasanın sakinleşmesinin ardından yaklaşık 200 milyon dolar olarak devam etmişti.

TCMB aynı hafta 3 Aralık’ta döviz piyasasına ikinci müdahaleyi de gerçekleştirmişti. Bloomberg HT’ye konuşan kaynaklar ikinci müdahalede toplamda 300 milyon dolarlık satış yapıldığını belirtmiştilerdi.

Dolar/TL dar banda sıkıştı

Dolar/TL TCMB’nin döviz piyasasına ikinci müdahaleyi gerçekleştirdiği 3 Aralık’tan bu yana 50 kuruşluk dar bir fiyat aralığına sıkışmış durumda.

TCMB’nin müdahalesi öncesinde 30 Kasım’da 13,95’e kadar tırmanan dolar kuru, müdahaleler sonrasında en yüksek 10 Aralık’ta 13,95 seviyesini görürken 3 Aralık’ta en düşük 13,4026 seviyesini görmüştü.

Türkiye İstatistik Kurumu'un açıkladığı verilere göre inşaat maliyet endeksi, 2021 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 4,75, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 41,93 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 6,15, işçilik endeksi yüzde 1,06 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 50,47, işçilik endeksi yüzde 22,62 arttı.

Bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 4,37, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 42,13 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 5,69, işçilik endeksi yüzde 0,98 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 50,98, işçilik endeksi yüzde 22,64 arttı.

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 6,04, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 41,24 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 7,69, işçilik endeksi yüzde 1,34 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 48,78, işçilik endeksi yüzde 22,52 arttı.

Altın, ABD enflasyon verisi öncesinde hafta boyunca inişli çıkışlı bir seyir izlerken bu haftayı da kayıpla kapatması halinde 2019’dan bu yana en uzun haftalık kayıp serisini gerçekleştirmiş olacak. Gram altın ise küresel altın fiyatlarının dar bir fiyat aralığına sıkışmasıyla dolar/TL’deki seyri takip ediyor.

Altın yatırımcıları, ABD Merkez Bankası Fed’in faiz artırım patikasının nasıl şekilleneceğini daha iyi anlamak için bugün 16:30’da açıklanacak ABD tüketici enflasyonu verisine odaklandı. Altın, enflasyon artsa dahi merkez bankalarının yakın zamanda faiz artırmayacağına dair beklentilerle Kasım ayında yükselmişti.

Fed yetkilileri daha önce yaptıkları açıklamalarda para politikasındaki sıkılaşmanın hızı için enflasyondaki yükseliş ve istihdamdaki iyileşmeye odaklandıklarını belirtmişti. Altın yatırımcıları da Fed’in faizleri ne zaman artıracağını anlayabilmek için istihdam verilerini yakından takip ediyor.

Ons altın fiyatı

Hafta başından bu yana dar bir fiyat aralığında işlem gören ons altın, çarşamba günü 1.792 dolar seviyesine kadar yükseldikten sonra gerileyerek yeniden 1.780 dolar civarına indi. ABD enflasyon verisi öncesinde yatay bir seyir izleyen değerli metal, ABD enflasyon verisi öncesinde 1.779 dolar civarında bulunuyor.

Gram altın fiyatı

Gram altın, dolar/TL’deki yükselişle geçen hafta 791 TL’ye ulaşarak rekor tazeledikten sonra hafif bir çekilme yaşasa da haftanın kalanında yükseliş eğilimi içerisindeydi. Yeni haftaya yatay bir seyirle başlayan gram altın, pazartesi günü dolar/TL’deki yükselişle rekor tazeleyerek 795 TL’yi gördükten sonra cuma günü 789 TL civarında bulunuyor.

Nomura, küresel ekonominin 2022 yılının sonlarına dek karşı karşıya kaldığı daha büyük riskin, maliyet kaynaklı fiyat baskılarının halen zayıf olan iç talebi olumsuz etkilemesi ve daha sıkı maliye ve para politikalarının bir engel haline gelmesi ile birlikte, stagflasyon değil durgunluk olduğunu kaydetti.

Aralarında Rob Subbaraman’ın bulunduğu Nomura ekonomistleri, 2022 görünüm raporunda, ülkelerin büyük kısmında “maliyet yönlü enflasyonun baskın” olduğunu ve kâr marjlarını baskılayan bu kötü enflasyon çeşidinin reel hane halkı gelirini azalttığını ve talebin zayıf olduğu dönemde, kendi kendini düzeltme eğilimi gösterdiğini belirtti.

Nomura ekonomistleri, ekonomilerin büyük kısmının, Euro Bölgesi, İngiltere, Japonya ve Çin dahil, süregelen pandemiden tam olarak toparlanamadıklarına ve bu ekonomilerin kırılgan özel taleplerinin onları büyümedeki aksaklıklara daha duyarlı hale getirdiğine dikkat çekti.

"ABD ekonomisi daha iyi pozisyon aldı"

Raporda, büyümedeki yavaşlamanın, yüksek enflasyondan dolayı kârlarda ve hane halkı gelirinde meydana gelen erimeden, ekonomik belirsizlik ortamında artan tasarruflardan ve maliye politikasının önemli bir engel haline dönüşmesinden kaynaklandığı belirtildi.

Nomura ekonomistleri, ABD ekonomisinin, ülkenin “tam güçlü talebe” toparlanması ve buna bağlı olarak maliyet kaynaklı enflasyonu absorbe edebilecek daha büyük bir tampona sahip olmasından dolayı diğer ekonomilerden ayrıldığını kaydettiler.

Nomura’ya göre, ABD, para ve maliye politikalarının sıkılaştırılması ile birlikte, hedef enflasyon ve trend büyümeyi kapsayan 2022’deki koşullar için daha iyi pozisyon almış durumda.