Advertisement

Mart ayında İmalat PMI (Satın alma yöneticileri endeksi) Mart ayında 49,4 değerini aldı.

Şubat ayında endeks 50,4 olarak kaydedilmişti.

Endekste 50'nin üzeri seviyeler büyüme, altı ise daralma sinyali olarak değerlendiriliyor.

İSO'nun değerlendirmesine göre Ukrayna'daki savaş müşteri talebini baskılayan unsurlardan biri olurken, fiyat artışları da alıcıları caydırarak üretimi olumsuz etkiledi. Ukrayna'nın işgali, ihracat talebindeki artışın da ivme kaybetmesine yol açtı. İstihdam artışı da yavaşlayarak 22 aydır süregelen genişleme döneminin en düşük oranında kaydedildi.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI mart ayı raporu da bazı imalat sanayi sektörlerinde zorlu faaliyet koşullarının devam ettiğini ve Ukrayna'daki savaşın mevcut zorlukları artırdığını gösterdi. Sektörlerin büyük bölümünde üretim ve yeni siparişler yavaşladı, tedarik zinciri aksamaları ve enflasyonist baskılar genel olarak yüksek düzeyde kaldı. Üretimde en belirgin yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşanırken üretimini artıran iki sektör giyim ve deri ürünleri ile kara ve deniz taşıtları oldu.

Yeni siparişlerde yavaşlama eğilimi altı aya ulaştı

Mart'ta yavaşlama eğilimi üretimde dört, yeni siparişlerde ise altı aya ulaştı. Her iki alt endekste de yavaşlamalar şubat ayı ile kıyaslandığında daha belirgin gerçekleşti. Ukrayna'daki savaş müşteri talebini baskılayan unsurlardan biri olurken, fiyat artışları da alıcıları caydırarak üretimi olumsuz etkiledi. Toplam yeni siparişlerdeki yavaşlamaya karşın, uluslararası talepte gözlenen iyileşme yurt dışından alınan yeni siparişlerin artmaya devam etmesini sağladı. Ancak Ukrayna'nın işgali bu alanı da olumsuz etkiledi ve ihracat talebindeki artışın ivme kaybetmesine yol açtı. Martta istihdam artışı da yavaşlayarak 22 aydır süregelen genişleme döneminin en düşük oranında kaydedildi.

Türk lirasındaki değer kaybı ve Ukrayna'daki savaş, ham madde fiyatlarının yükselmesinde etkili oldu. Girdi maliyetleri enflasyonu son beş ayın en düşük seviyesine gerilemekle birlikte yüksek seviyelerini korudu. Ankete katılan bazı firmalar petrol fiyatlarındaki yükselişe dikkat çekti.

Öte yandan, girdi maliyetlerindeki artışın müşterilere yansıtılmasına bağlı olarak nihai ürün fiyatları enflasyonu hızlandı ve anket geçmişinin en yüksek düzeylerinden birinde kaydedildi.

Malzeme teminindeki zorluklar, Ukrayna'daki savaş ve fiyat yükselişlerine bağlı olarak tedarikçilerin teslimat süreleri artmaya devam etti. Ayrıca tedarikçi performansındaki bozulma son üç ayın en belirgin düzeyinde gerçekleşti.

Yeni siparişler ve üretim gereksinimlerindeki düşüşe bağlı olarak firmaların satın alma faaliyetleri Mayıs 2020'den bu yana en hızlı düşüşü sergiledi. Kapasite üzerinde baskı olmaması, imalatçıların birikmiş işlerini yaklaşık bir yılın en yüksek oranında azaltmalarına imkan sağladı.