Avrupa'nın gaz depolarında kritik kış riski

Avrupa’nın doğalgaz depolama tesislerindeki doluluk oranları, Rus boru gazının kaybedilmesi ve LNG piyasasında arzın sıkılaşacağı endişeleri nedeniyle yılın bu dönemi için şimdiye kadarki en düşük seviyeye geriledi. Yaz ve kış fiyatları arasındaki farkın daralması, ticari oyuncuların gaz depolamasını ekonomik olmaktan çıkarırken bazı hükümetleri stratejik stoklarda daha fazla rol almaya yöneltiyor.

Avrupa, onlarca yıl boyunca yazın düşük fiyattan aldığı gazı depolayıp kışın daha yüksek fiyattan satarak arz güvenliğini sağladı. Ancak Rusya-Ukrayna savaşının ardından Rus boru gazının kaybedilmesi, kıtayı küresel LNG arzına daha bağımlı hale getirdi. Bu yıl Orta Doğu’daki arzı sekteye uğratan İran savaşı da durumu daha da zorlaştırdı.

Yaz ve kış fiyatları arasındaki farkın daralması, yatırımcıların depolama maliyetlerini karşılayıp kâr etmesini zorlaştırıyor. Avrupa bu nedenle ısınma sezonuna şimdiye kadarki en düşük stok seviyeleriyle giriyor ve kış aylarında fiyatların daha sert yükselmesi riski artıyor.

AB’deki depolama tesisleri yaklaşık yüzde 71 doluluk oranına sahipken, mevsimsel ortalama yüzde 87 seviyesinde. Almanya’da ise doluluk yalnızca yüzde 57. AB’nin yer altı depolama kapasitesi yıllık ihtiyacın yaklaşık üçte birini karşılayabiliyor; en soğuk günlerde depolanan gaz günlük tüketimin yarısından fazlasını karşılayabiliyor.

Daha fazla arz sorunu veya sert bir kış yaşanması halinde Avrupa yüksek fiyatlardan LNG almak zorunda kalabilir. Bu durum enerji faturalarını ve enflasyonist baskıları artırırken ekonomik büyümeyi de olumsuz etkileyebilir.

IEA’ya göre dokuz AB ülkesinin stratejik doğalgaz rezervi bulunuyor. Toplam yaklaşık 12 milyar metreküplük bu rezerv, AB’nin toplam depolama kapasitesinin yüzde 12’sine ve ortalama gaz tüketiminin yaklaşık 13 gününe denk geliyor.

Almanya 2027’de ülkenin depolama kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’una denk gelecek stratejik rezerv oluşturmaya hazırlanıyor. Fransa ve İtalya ise ticari stoklamayı devlet teşvikleriyle destekliyor.

AB’nin depoların ekim-aralık döneminde yüzde 90 dolu olmasını öngören hedefleri bulunuyor. “Zorlu koşullarda” bu oran yüzde 80’e, kalıcı sorunlarda ise yüzde 75’e indirilebiliyor.