Fitch: Türkiye'de yüksek enflasyon ve şoklara karşı hassasiyet dengelenmeyi zorluyor

Uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye ekonomisine ilişkin yayımladığı raporda, Nisan ayından bu yana döviz rezervlerinde gözlenen kısmi toparlanmanın, kur üzerindeki değer kaybı baskılarının hafiflemesinin ve sıkı politika karmasının sürdürülmesinin yüksek enerji fiyatlarının yarattığı riskleri sınırladığını belirtti.

Bununla birlikte kurum, yüksek enflasyon ortamındaki politika tercihlerinin, yaklaşan seçimler öncesinde artan politika risklerinin ve şokların sermaye kaçışını tetikleme eğiliminin döviz rezervleri üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Fitch, bu risklerin Türkiye’nin "BB-" seviyesindeki kredi notu ve "Durağan" görünümü üzerinde ağırlık oluşturmaya devam ettiğini kaydetti.

Fitch, İran savaşının etkilerinin Türkiye’nin cari açık/GSYH oranını 2025 yılındaki yüzde 1,9 seviyesinden 2026’da yüzde 3’e yakın bir noktaya taşıyacağını öngördü.

Yıllık ortalama petrol fiyatlarındaki yaklaşık 20 dolarlık artışın cari açığa 1 yüzdelik puandan fazla yük getireceği tahmin edilirken; 2027 yılında ortalama petrol fiyatının 87 dolardan 70 dolara gerileyeceği, ancak artan ithalat talebinin etkisiyle cari açığın genel olarak yatay seyredeceği ifade edildi.

Döviz rezervlerindeki dinamikler

Raporda; sıkı parasal koşulların, tutarlı politika karmasının ve brüt döviz rezervlerinin Mart sonundan bu yana 25 milyar dolar artışla 23 Eylül itibarıyla 176 milyar dolara (4,5 aylık cari dış ödemelere denk) yükselmesinin yakın vadeli dış riskleri hafiflettiği vurgulandı. Buna karşın rezervlerin, İran savaşı öncesindeki 210 milyar dolar seviyesinin ve "BB" notuna sahip ülkelerin 5,2 aylık medyanının altında kaldığına dikkat çekildi. Swap hariç net rezervlerin ise Mart sonundaki 16 milyar dolar seviyesinden 45 milyar dolara yükseldiği aktarıldı.

Yine de rezervlerin son yıllarda dalgalı bir seyir izlediğini belirten Fitch; yerleşik olmayan yatırımcıların kısa vadeli carry-trade pozisyonlarının ağırlıkta olması ve yerel dolarizasyonu sınırlamak amacıyla kademeli Türk lirası değer kaybını önceliklendiren politika karmasının ekonomiyi iç ve dış şoklara karşı hassas kıldığını kaydetti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Türk lirasını desteklemek amacıyla geçen yıl İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı’nın tutuklanmasının ardından ve İran çatışmasının başlangıcında yaptığı döviz müdahalelerinin her birinin rezervleri yaklaşık 50’şer milyar dolar erittiği hatırlatıldı.

Fon Tasfiyeleri, Dolarizasyon Eğilimi ve Seçim Takvimi Beklentileri

Yaklaşık 18 milyar dolar tutarındaki yatırım fonlarının tasfiyesine yönelik son adımların geçmişteki düzenleyici eksiklikleri gün yüzüne çıkardığına işaret eden derecelendirme kuruluşu; TCMB’nin likidite desteği ve türev piyasalardaki teminat gereksinimlerini esnetmesi de dahil olmak üzere zamanında verilen politika tepkilerinin hisse senedi piyasasını dengelediğini ve bu durumun ülke kredi notu üzerinde önemli bir etki yaratmasını beklemediklerini dile getirdi.

Geçen hafta para piyasası fonlarından çıkan kaynağın büyük ölçüde TL mevduata yöneldiği ve mevduat dolarizasyon oranının 2024’ten bu yana yüzde 39 seviyesinde genel olarak istikrarlı seyrettiği belirtildi. Fitch, 2027 sonu veya 2028 başında yapılması öngörülen cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde dolarizasyonun tırmanma riskini orta derecede yüksek gördüğünü ifade etti.

Dolar/TL 2027 sonunda 60'a ulaşabilir

Fitch, reel efektif döviz kurundaki değerlenmenin ihracat üzerindeki baskısını hafifletmek amacıyla Mayıs 2026’dan bu yana izlenen kademeli ve bir miktar daha hızlı nominal TL değer kaybının devam edeceğini öngördü. Kurum, Dolar/TL paritesinin 2026 sonunda 51, 2027 sonunda ise 60 seviyesine ulaşmasını bekliyor.

Hükümetin yeni Orta Vadeli Programı’nın (OVP) Türkiye’nin enflasyonla mücadelesini gözler önüne serdiği belirtilirken; 2026 sonu enflasyon tahmininin önceki programdaki yüzde 16’dan TCMB tahminine yakın bir nokta olan yüzde 28,4’e, 2027 sonu tahmininin ise yüzde 9’dan yüzde 21’e çıkarıldığı kaydedildi. Katı enflasyon beklentileri ve enerji fiyatlarının yarattığı olumsuz rüzgarlar nedeniyle Fitch, enflasyonda daha yavaş bir düşüş öngörerek yıl sonu enflasyon tahminlerini 2026 için yüzde 30,5, 2027 için ise yüzde 23,5 olarak açıkladı.

Maliye politikası, büyüme ve genel ekonomik görünüm

Seçimler yaklaştıkça politika tercihlerinin uyum sürecini daha zorlu hale getireceği değerlendirmesinde bulunan Fitch; önümüzdeki yıl kredi teşvikleri, düşen ancak pozitif kalmaya devam eden reel faiz oranları ve genel yönetim açığında GSYH’nin yüzde 0,7’si oranında geçici bir artış yoluyla ılımlı bir gevşeme beklediğini duyurdu. OVP’de de merkezi yönetim bütçe açığının önümüzdeki yıl 0,4 puan artarak GSYH’nin yüzde 3,5’ine yükselmesi ve 2028’de yeniden yüzde 3,1’e gerilemesi öngörülüyor.

Tüm bunlara rağmen Fitch, genel yönetim borcunun GSYH’ye oranının yüzde 24 civarında istikrarlı kalacağını ve bunun "BB" medyanının yarısından azına denk geldiğini belirtti. 2027 yılında beklenen politika gevşemesinin etkisiyle GSYH büyümesinin 2026’daki yüzde 2,8 seviyesinden Türkiye’nin potansiyel trendinin bir miktar üzerine, yüzde 4,3’e hızlanacağı tahmin ediliyor. Kurum, aşırı heterodoks politikalara dönüş beklemediğini bildirmekle birlikte, Türkiye’nin geçmişteki aşırı gevşeme eğilimleri göz önüne alındığında önümüzdeki yıl önemli politika risklerinin varlığını koruduğunu vurguladı.