Nitelikli yatırımcıda yeni eşik teknoparkaları da etkiledi

4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyette bulunan firmalar, bölgedeki faaliyetlerinden elde ederek faydalandıkları kurumlar vergisi istisnasının yüzde 3'üne karşılık gelen tutarla girişim sermayesi yatırım fonu almak veya bu tutarı GSYO ile kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak koymak zorundalar.

Söz konusu yüzde 03 bedelin Girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ile kuluçka merkezindeki firmalara aktarılması; sermaye artırım şartına bağlı olarak ortaklık yapısı değişimi, genel kurul ve sicil prosedürlerine tabi olduğundan bu şartın genelde alım ve satımı çok daha kolay GSYF’ler üzerinden gerçekleştiğini biliyoruz. Hatta kimi aracı kurumlar bu talebe istinaden teknoloji geliştirme bölgelerindeki şirketlere yönelik GSYF kurup yönetmekteler.

Teknoloji geliştirme bölgelerindeki şirketlere sağlanan vergi istisnasının tekrar girişim ekosistemine katkı sağlaması anlamında fena çalışmayan bu sistem, SPK’nın 26 Ekim 2026 tarihli duyurusunun ardından nitelikli yatırımcı statüsünde yapılan değişikliklerle akamete uğradı. Bu düzenlemeyle hem nitelikli yatırımcı kabul edilebilmek için aranan hadlerin dramatik bir şekilde yükseltilmesi ve dahası, GSYF’ler ve GYF’lerden gerçekleşecek alımlar için kriterlerde istisna tanıyan hükmün iptali; teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren firmaların neredeyse tamamı için GSYF pay alımlarını imkansız hale getirdi.

Teknopark şirketleri için vergilendirme riski olan kazanç toplamı 7,5 Milyar TL!

4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre bu bölgede faaliyette bulunan şirketler kazançlarının yüzde 3’ü için belirlenen aktarımı yapmadıkları takdirde istisna edilen kazançlar tutarının yüzde yirmisini, ilgili yılda yararlanılan gelir ve kurumlar vergisi istisnasına konu edemeyecekler.

Gelir İdaresi Başkanlığının 2025 yılı vergi harcamaları raporuna göre gerçek kişi ve kurumların 2025 yılında faydalandıkları kazanç istisnası yaklaşık 35 Milyar TL. Bu istisnanın yüzde 3’ü kadar GSYF alımı yap(a)madıkları takdirde; istisna tutarının yüzde 20’si olan 7 Milyar TL’lik kazanç istisnasından faydalanamama riski ile karşı karşıyalar.

Girişim sermayesi yatırım fonlarının yatırım beklentisi 1,05 Milyar TL

4691 sayılı Kanun sistematiğine göre 2025 yılında elde edilen istisna kazançlarla ilgili olarak GSYF alım zorunluluğunun son günü 31/12/2026. Yukarıda değinildiği üzere 2025 yılında faydalanılan teknopark kazanç istisnası toplamı olan 35 Milyar TL’nin 1,05 Milyar TL’si için teknopark şirketleri karşılık ayırmış, GSYF’ler de operasyonel hazırlıklarını tamamlamış durumdalar.

Bu tarihe kadar SPK tarafından nitelikli yatırımcı tanımına yeni bir güncelleme getirilmemesi durumunda şirket ve fon yöneticilerinin yaptıkları hazırlıklar boşa düşecekken, bu sefer hazırlık sırası, GSYF’nin alınmaması dolayısıyla faydalandıkları kazanç istisnalarının yüzde 20’si vergi tarhiyatına konu olacak şirketler nezdinde inceleme yürütecek olan Maliye’nin denetim birimlerine geçecek gibi duruyor.